MediaTraining.Be

Doet de RTBF aan haatzaaien?

2012-01-20T21:13:00.003+01:00

Bij de RTBF was deze week het huis te klein toen de Vlaamseonderzoekster Magda Michielsens het RTBF-programma Mise au Point beschuldigdevan Vlaamse haat te zaaien. “Als je een handleiding wilt hebben voor het voerenvan een haatcampagne dan heb je hier een voorbeeld”, stelde de Antwerpse ex-professorVrouwenstudies in Terzake heel onbelgisch. In dit land is men immers nietgewend de dingen zo duidelijk bij hun naam te noemen.

Haar uitspraken riepen natuurlijk om een tegenreactie om tebeginnen van Vlaamse zijde. Maar in plaats van een debat aan te gaan over de (on)juistheidvan haar conclusies, ging het hoofdzakelijk over de (on)juistheid van de doorhaar gehanteerde methodologie.

Luc Van der Kelen, politiek commentator van Het LaatsteNieuws en regelmatig studiogast in Mise au Point, noemde het onderzoek‘schandalig, ja zelfs nattevingerwerk’. Wellicht bang dat hij in de toekomstniet meer gevraagd zou worden door de programmamakers van Mise au point verklaardehij heel politiek correct het een eerbaar programma te vinden met professionelejournalisten die legitieme vragen stellen.'

Ook van een andere Vlaamse ster-journalist, Joel De Ceulaer,die sinds kort bij De Standaard werkt, kwam geen inhoudelijk (tegen)argument.Hij vond het zelfs nodig om rechtstreeks op de vrouw te spelen door te tweetendat ‘als Michielsens de belangrijkste Vlaamse academia is, we serieus in deshit zitten’.

Het VRT-programma Terzake deed gelukkig wel een poging omhet debat over deze kwestie heel voorzichtig inhoudelijk aan te gaan. Men pastezelfs keurig het journalistieke basisprincipe toe van hoor en wederhoor doorzowel de onderzoekster als Thomas Gaddiseux, de programmamaker van Mise aupoint aan het woord te laten. Niet dat de kijker er veel wijzer van werd, maardat lag niet zozeer aan Terzake. De Vlaamse onderzoekster slaagde er nauwelijksin om haar punt overtuigend voor de bühne te brengen en de RTBF-programmamakerstamelde voortdurend in zijn beste koeterwaals dat het allemaal terug te voerenwas op cultuurverschillen. Zou er dan tussen Wallonië en Vlaanderen ook al eenkloof liggen als het gaat om de toepassing van de internationaal gangbare journalistiekebasisbeginselen?

Het is jammer dat Vlamingen het debat over onderwerpen die zofundamenteel zijn voor hun identiteit en eigenwaarde zomaar zonder slag ofstoot uit de weg gaan. Zelfs ik als Nederbelg had na mijn komst naar België alheel snel in de gaten dat de Franstaligen op de Vlamingen en hun boerentaaltjeneerkijken. Ik ervoer veelvuldig dat veel Belgen, inclusief Vlamingen denken datde taal van de ‘verlichting’ superieur is aan dat batavierentaaltje uit hetnoorden. Dat ik daarin niet overdrijf, bewijst dat nog vorige week de RTBF-journalistChristophe Deborsu in zijn column in De Standaard naar een studie van deuniversiteit van Namen verwees waaruit blijkt dat Walen het Nederlandsbeschouwen als een lelijke, moeilijke, achterlijke (!) taal.

Stel je voor dat De Duitsers iets soortgelijks over hetNederlands in Nederland zouden beweren dan zou dat bij wijze van spreken ogenblikkelijkleiden tot een 3^e wereldoorlog met de oosterburen. Maar inVlaanderen is er publiekelijk geen enkele verontwaardiging en blijft het bij deopiniemakers oorverdovend stil. In plaats van inhoudelijk het debat hieroveraan te gaan, kijken zij liever de andere kant uit en dat is jammer.

Trappist Westvleteren is geen platte handel zolang het uitkomt

2011-10-25T17:01:00.001+02:00

Mijn Schoonvader zaliger uit Veurne was een levensgenieter. Metde paters van het Westvleterense trappistenbier bij wijze van spreken om dehoek had hij zijn kelder altijd goed gevuld met hun goddelijke bruine brouwsel.Vooral die van12 graden hadden zijn en mijn voorkeur. Als we bij hem en mijn schoonmoederop bezoek kwamen, duurde het nooit lang of we zaten met zo’n schuimende kelk gezelligaan de keukentafel.

De consumptie ten huize van mijn schoonfamilie van dit donkerbruinegerstenat verminderde drastisch toen in 2005 de Westvleterense trappist tot hetbeste bier ter wereld werd uitgeroepen. Niet zozeer bij mijn grootvader, wanthij kende wel zijn achterpoortjes om aan de wachtlijst te ontsnappen van hetinmiddels schaars geworden bier. Maar omwille van de stuitendeklantonvriendelijke manier waarop de paters hun bier aan de man brachten,besloot ik niet meer in dit circus mee te stappen en de 'Westvleteren' vanaf dante boycotten.

Marketingtechnisch waren die paters eigenlijk niet eens zoslecht bezig. Als er veel vraag naar je product is en je houdt het schaars, dankrijgt het nog meer exclusiviteitwaarde en kun je de prijs rustig verhogen.Maar wat me vooral tegen de borst stuitte was de arrogantie, de desinteresse enrespectloze manier waarop je als klant tegemoet werd getreden als je belde of nade file eindelijk je strikt gelimiteerde quotum in ontvangst mocht nemen. Zomoet het er ongeveer ook aan toe zijn gegaan tijdens de hoogdagen van deplaneconomie in de vroegere Sovjet-Unie.

Onlangs las ik dat vanaf begin november 2011 de Patertjes van Westvleteren het over eenandere boeg gaan gooien. Ze hebben over hun goede hart gestreken en in plaatsvan de mensen van heinde en verre voor een paar flesjes bier helemaal naarWestvleteren te laten afzakken start dan eenuitzonderlijke verkoop van het trappistenbier bij uw Colruyt-winkel om dehoek. Elke klant die eenaankoopbon uit Knack of De Standaard afgeeft aan de kassa, kan dan één boxje Westvleteren kopen. Elke box kost 25euro en bevat 6 flesjes, ofwel tegen een weggeefprijs van eenluttele 4,25 EUR per flesje…

Maar er is nog meer goed nieuws: de opbrengst zal integraal naar de heropbouw van hun trappistenabdij gaan. Wellichtdat vader Abt gedacht zal hebben dat je bij hoog kerkelijk bezoek als bisschop Vangheluweje gasten een wat luxer onderdak moet kunnen aanbieden dan een tochtigetrappistencel. En mochten dergelijke mensen het weer op hun heupen krijgen dankunnen ze beter naar de (trappisten)fles grijpen dan naar een kind…

De patertjes doen de verkoop van Trappist Westvleteren buiten de abdij voor deeerste keer, want eigenlijk vinden ze commercie maar vies, zo blijkt uit eenreactie die de krant De Tijd optekende: 'Uit principe brouwden we tot nu toe een beperkt aantalhectoliter bier en hielden we ons ver van platte handel, maar de kosten voor deverbouwingen aan onze abdij lopen veel hoger op dan gedacht. Vandaardat we minstens tijdelijk onsbier in de 'commerce' gooien'. Tja, zokennen we ze weer: als het ter eigener eer en glorie is, dan maken deze godsdienersin hun lange pijen graag een uitzondering op hun grote principes.

De actie loopt tot alle 93.000 bouwsteenboxen (93.000 x25 EUR = 2.325.000 EUR)verkocht zijn. Niet dat de patertjes, (eigenlijk zijn het monniken voor de fijnslijpers onder u), in de westhoek erzelf ooit eentje minder om zullen drinken, maar ik weet nu helemaal zeker dat vanwegehun ongeziene hypocrisie en onvolprezen klantonvriendelijkheid er bij ons alleennog maar de Tripel van Westmalle in huis komt.

Moeders recht is de aanrecht

2011-09-29T18:09:00.000+02:00

Heeft u de posters ook al langs de snelweg gezien? Van die moeder met een gedateerd vest over een soort soepjurk en dochterlief die beiden met een sip gezicht naar de camera kijken, terwijl ze aan de keukentafel zitten? Ze hebben een bord met een ondefinieerbaar gerecht voor zich en tussen hen in staat ook voor Pa zo’n naar alle waarschijnlijkheid kouwe prak te wachten. Maar Pa, onze working class hero, is na een drukke dag wat vertraagd. Moeder en dochter moeten daar echter niet moeilijk over doen, want hij is beter te laat dan nooit…, zo luidt de boodschap.Als de poster iets duidelijk maakt, dan is het wel dat er geen enkele twijfel over moet bestaan dat de plek van ma in de huishouding is. Ma is er voor om op het kind te passen en om achter het fornuis te staan, terwijl Pa-lief de hele dag druk doende is om de kost te verdienen. En ja, soms kan het dan wel eens een latertje worden, maar in plaats van even te bellen, vindt Pa het doodnormaal om vrouw en kinderen met een lang gezicht in het ongewisse te laten. Moet toch kunnen nietwaar? Pa is tenslotte de kostwinner waar alles om draait. Moeders moeten niet zeuren. Haar recht is de aanrecht. Wat nog aan haar outfit ontbreekt, zijn de krulspelden en zo’n lichtblauwe kunststoffen keukenschort die vroeger te koop was bij de Priba of de Sarma. Een bezoek aan de BIVV-site (BIVV staat voor Belgisch Instituut voor de VerkeersVeiligheid) maakt duidelijk dat de poster onderdeel is van een reclamecampagne om de mensen minder hard te laten rijden. Zondermeer een nobel en nuttig streven. Ook ik zit dagelijks op de weg en ondanks de vele camera’s zijn er nog veel teveel chauffeurs die het onderscheid tussen de openbare weg en het circuit van Zolder niet kennen. Maar de vraag die bij mij bij het zien van die poster onmiddellijk opkomt is: kan het niet anders? Niet wat eigentijdser? Welke doorsnee chauffeur herkent zich in dit oubollige stilleven dat momenteel onze snelwegen siert? Zeker met het gegeven in het achterhoofd dat in Europa de vrouwelijke Belgen van oudsher al een erg hoge arbeidsparticipatie kennen en wellicht ook tot de helft van de weggebruikers behoren. Ik kan me voorstellen dat veel vrouwelijke chauffeurs bij het zien van dit archaïsch tafereel met die gestampte pot op tafel uit pure colère een extra dot gas geven om er maar zo snel mogelijk voorbij te zijn…

Pukkelpop en waarom kritische vragen uitblijven

2011-08-23T22:25:00.001+02:00

Waarom is België te klein als tijdens een ramp waarbij vier doden en een veelvoud aan gewonden te betreuren zijn, journalisten het wagen om kritische vragen te stellen aan Chokri Mahassine, de CEO van Pukkelpop, terwijl we het doodnormaal vinden als tijdens een ramp bij een oliemaatschappij de verantwoordelijke CEO met pek en veren wordt bedekt?

Laat ik eerst met het goede nieuws beginnen. Op te maken uit de berichtgeving hebben de hulpdiensten na de ramp die Pukkelpop getroffen heeft, uitstekend werk verricht. Ook de manier waarop de burgemeester van Hasselt, Hilde Claes, zich in de media heeft gemanifesteerd getuigt van klasse. In woord en gebaar ademde haar optreden Controle, standvastigheid en betrokkenheid uit. Het optreden van Chokri was daarentegen geheel anders van aard. Daar speelde de emoties de boventoon. Tijdens de persconferentie die de dag na de ramp plaatsvond, toonde hij zich zichtbaar aangeslagen. Hij had duidelijk moeite met de kritische vraagstelling die vooral van de buitenlandse pers afkomstig was. Maar waarom accepteerde de publieke opinie dit wel van hem en zouden we een dergelijke emotionaliteit niet accepteren van een CEO van een oliemaatschappij waar de slachtoffertol even hoog zou zijn geweest?

Veel mensen zullen er niet bij stilstaan, maar wat een oliemaatschappij en Pukkelpop met elkaar gemeen hebben, is dat het beide ondernemingen zijn. Ondernemingen, gericht op continuïteit. Alleen al daarom geldt ook voor Pukkelpop dat winst nastreven noodzakelijk is. Dit om te kunnen herinvesteren in de steeds duurder wordende bands en de almaar hogere eisen ten aanzien van de veiligheid. Beide ondernemingen moeten daarbij voldoen aan een groot aantal regels en voorschriften om de veiligheid optimaal te waarborgen. Beide ondernemingen hebben daarin een grote verantwoordelijkheid. De CEO van de oliemaatschappij moet ervoor zorgen dat zijn platforms en fabrieken veilig opereren voor de eigen medewerkers en de omwonenden. De Pukkelpop-CEO is dan weer verantwoordelijk voor de veiligheid van de 60.000 bezoekers. Als het goed is zullen beide bedrijven als goede huisvaders kosten noch moeite besparen om die veiligheid te waarborgen. Wat Pukkelpop betreft: op basis van de thans beschikbare informatie heb ik overigens geen enkele reden om daaraan te twijfelen.

Dat er ook wel eens zaken behoorlijk mis kunnen gaan bij oliemaatschappijen weten we sinds vorig jaar na de ramp bij BP in de Mexicaanse Golf. De CEO van dit bedrijf die het gestalk van de media op een gegeven moment beu was, riep op een onbewaakt moment: “I want my life back”. Meteen kreeg hij bakken kritiek over zich heen. Waarom? Hoe haalde die man het in zijn hoofd om zich te beklagen, terwijl en net doden en gewonden waren gevallen en een groot deel van de zee met olie besemeurd was? Maar toen de Pukkelpop-CEO emotioneel uitriep dat het incident voor hem een nachtmerrie was, hoorde je niemand een kik geven. Natuurlijk was de ramp ook voor hem een kwade droom, maar de werkelijke nachtmerrie berustte natuurlijk in de eerste plaats bij de nabestaanden van de slachtoffers.

Wie de ramp met BP enigszins nog op het netvlies heeft, weet dat die CEO door de media vanaf het begin genadeloos op het rooster werd gelegd. Hoe kan zo’n ramp gebeuren? Is zo’n ramp niet te voorkomen? Bent u dan niet voorbereid op extreme omstandigheden? Is geld verdienen belangrijker dan de zorg voor mens of milieu? In het geval van BP vinden we dergelijke vragen normaal. Maar toen journalisten van de buitenlandse pers aanstalten maakten om soortgelijke vragen aan de CEO van Pukkelpop te stellen was in Belgie het huis te klein.

Zelfs toen Chokri niet helemaal eerlijk was over de reden waarom hij het festival laattijdig had afgelast, kwam hij daar goed mee weg. Als argument riep hij in dat hij geen paniek wilde zaaien, maar daarvoor was geen enkele reden. Na 10 minuten was het noodweer over en het onmiddellijke gevaar geweken. Ook de vele getuigenissen op Twitter en andere sociale media bevestigen dat daar nooit sprake van is geweest.

Intussen blijven de voor de handliggende vragen uit of worden ze onvoldoende gesteld, zoals: Hoe komt het dat u niet op de hoogte was van het weeralarm? Maakt een evacuatieplan dan geen deel uit van uw noodplan? Was u misschien bang van financiële claims? Of, hoe is het mogelijk dat het niet bij u is opgekomen om onmiddellijk het festival stop te zetten? Vindt u niet dat dit getuigt van een gebrek aan respect voor de slachtoffers en de nabestaanden? Allemaal vragen die iedere willekeurige CEO na een bedrijfsincident ongetwijfeld gesteld had gekregen, maar de Pukkelpop-CEO bleef daar tot nu toe grotendeels van gespaard.

Natuurlijk is het is begrijpelijk dat Chokri eerst een beeld wilde hebben van de aard en de omvang van de ramp die zijn festival getroffen had. Maar toen duidelijk was dat het om een tragedie van de eerste orde ging, had hij uit respect voor de slachtoffers het ogenblikkelijk definitief moeten stopzetten. En zeg nu eens eerlijk: je moet als festivalganger wel een enorme ijspegel zijn om te willen doorfeesten op een plek waar zich net zoveel leed en ellende heeft voorgedaan.

Intussen blijft de vraag waarom de media tot nu toe hebben nagelaten zich kritisch op te stellen?
• In de eerste plaats is muziek veel sexier dan het boren naar olie of een abstract proces dat in pijpleidingen plaats heeft.
• Chokri maakt het mogelijk om onze gitaarhelden van nabij te aanschouwen en onder het genot van drank, drugs, sex en rock & roll eens lekker uit ons dak te gaan. Dit terwijl die boze oliemaatschappijen keer op keer met hun handen in onze portemonnee zitten te graaien als we bij de pomp onze auto weer eens volgooien.
• Misschien ook dat Chokri een allochtoon is die het gemaakt heeft? Die moeten we goed vertroetelen. Hij heeft een voorbeeldfunctie die hopelijk andere allochtonen gaan volgen.
• Chokri koos voor de underdogpositie en daar zijn Vlamingen dol op. Bovendien heeft hij al dan niet bewust zijn emoties goed ingezet zodat er zelfs bij een groot deel van het ’journaille’ een schroom ontstond om hem stevig aan te pakken. Door zich (on)bewust in de slachtofferrol te manoeuvreren, werd hij automatisch de troetelbeer van het grote publiek. Als je die knuffel hardhandig aanpakt dan zijn de poppen aan het dansen, zoals ook Peter Dupont van het Nieuwsblad heeft kunnen ervaren. Zijn kritische beschouwing op de website van zijn krant over Pukkelpop heeft hij zelfs met zijn ontslag op staande voet moeten bekopen.

Toch is het belangrijk dat we dit soort gevoeligheden opzij schuiven. Niet zozeer om eventuele schuldigen aan te pakken, maar om er lessen uit te trekken. En dat begint met het stellen van de juiste vragen en het zorgvuldig analyseren van de gegeven antwoorden. Zonder rekening te houden met gevoeligheden en personen. Immers; van ieder incident valt te leren. En als we hiermee alleen al de kans op een soortgelijk incident kunnen verminderen, dan is dat de eerste winst!

De Vlaming is een anarchist

2011-05-16T22:38:00.000+02:00

Minister-president Kris Peeters wil Vlaanderen op de wereldkaart zetten via regiobranding. Daarvoor heeft hij een beroep gedaan op Fons Van Dyck van het reclamebureau Think BBDO. Een van de slogans die de Vlaamse lading goed zou dekken is: Baanbrekend Vakmanschap. "Dat is Vlaanderen ten voeten uit", vindt Kris Peeters.

Ik moet hem daar volledig in bijtreden. Als Nederbelg die al meer dan 20 jaar in Vlaanderen woont en werkt, heb ik ook de Vlaming leren waarderen om zijn intrinsiek gevoel voor kwaliteit en werklust. Wie ooit een huis in Nederland en in Vlaanderen heeft laten bouwen, zal ogenblikkelijk weten wat ik daarmee bedoel. Geen kartonachtige deurtjes maar degelijke materialen. Het komt een Vlaming zijn eer te na om prulwerk af te leveren. Daarbij komt dat hij niet op een uurtje meer of minder kijkt. Als de klus om vijfuur nog niet helemaal geklaard is, gaat hij gewoon nog wat langer door.

Dat is in Nederland wel anders. Daar is tijd, tijd en als de werkdag erop zit en het fluitsignaal van 17.00 uur klinkt, stuiven de Nederlanders zo snel mogelijk de bedrijfspoort uit. Soms is het zo erg dat het bij veel bedrijven wel een soort start à la het circuit-van-Le-Mans is om maar als eerste door de poort naar buiten te racen.

De Vlaming zou ook een duurzaam type zijn, maar dat herken ik niet. De roetfilter zonder subsidie was in Vlaanderen een kolossale flop, wellicht door het ontbreken van subsidies. En al hebben veel Vlamingen zonnepanelen op hun dak, toch ben ik er zeker van dat dit niks met duurzaam te maken heeft, maar wel met de portemonnee. Volgens mijn vrouw die een B&B uitbaat zouden zelfs Hollanders nog wat kunnen leren van de Vlamingen als het om zuinigheid gaat. Van de vele nationaliteiten die jaarlijks over de vloer komen, zijn de Belgen degenen die verreweg de minste fooien geven.

Maar zoals gezegd: met die arbeidsethiek zit het in België wel goed. Ook ik ervaar voortdurend dat de Vlaming graag de handen uit de mouwen steekt. Hij blinkt daarbij niet alleen uit met zijn handen, maar ook met zijn hoofd.

Maar dat de Vlaming een tikkeltje eigenzinnig zou zijn, zoals uit datzelfde onderzoek zou blijken, daar klopt volgens mij geen ene moer van. Een Vlaming is niet een tikkeltje eigenzinnig maar gewoon behoorlijk anarchistisch!

Laat die baas, die ambtenaar of die politicus maar lullen, denkt hij. We knikken ja en vervolgens doen we toch gewoon waar we zelf goesting in hebben. Nee, aan autoriteit daaraan hebben Vlamingen een broertje dood. En dat is nu precies wat mij als Nederbelg zo aan de Vlamingen charmeert!

Frietactie Vlaamse jongeren braaf en naast de kwestie

2011-04-05T15:08:00.003+02:00

Wat is dat toch met die Vlaamse jongeren? Ze zijn altijd zo stilletjes en braaf en dat waren ze vorige week eigenlijk ook toen ze op enkele pleinen frieten gingen bakken om daarmee te protesteren tegen het uitblijven van een regering. Een protest dat trouwens volledig naast de kwestie was. Immers; de vraag is niet óf we een nieuwe regering willen, maar wat voor een regering we willen. Want als je op dat tweede gedeelte van de vraag antwoord wilt geven, moet je wel met de billen bloot, ofwel publiekelijk keuzes durven maken. Maar ook Vlaamse jongeren schuiven die vraag liever voor zich uit.

Er is een Nederlands gezegde dat luidt: wie betaalt, bepaalt. In die zin is het voor mij als Nederbelg onbegrijpelijk dat de Vlaming niet harder met de vuist op tafel durft te slaan. Zeker de jongere Vlamingen dreigen de dupe te worden van de impasse die onze welvaart op het spel zet. Intussen worden de problemen waarmee men in de ons omringende landen al volop mee aan de slag is, zoals de vergrijzing, de onbetaalbaarheid van de pensioenen, de noodzaak om langer te werken, de vraag hoe we ons ziektekostensysteem nog betaalbaar kunnen houden, enzovoort steeds nijpender. Toch hoor je de Vlaamse jongeren daar nauwelijks over. Wellicht van hun ouders hebben ze geleerd dat ze de problemen wel zullen oplossen als ze zich stellen. Afgezien van wat brave gratis frietacties doen ze niks, terwijl zij juist getroffen zullen worden door de inertie van de politiek.

Waarom maken de Vlaamse jongeren eindelijk niet eens komaf met die afwachtende houding? Natuurlijk is het gemakkelijk om als student iedere week weer veilig bij moeders pappot thuis te komen om er de vuile was te droppen. Komt het door die onzelfstandigheid dat er zo weinig Vlamingen in het kader van het Erasmus-project in het buitenland studeren?

Zelfs als de jongeren op eigen benen staan en nog geen vaste relatie hebben, presteren velen om tot in lengte van jaren de voeten bij moeders onder de keukentafel te steken.

Over de ambities van de Vlaamse jongere is begin 2010 trouwens een aardig boekje verschenen met als titel Jongeren in Cijfers en in Letters, uitgegeven bij Acco uit Leuven. De drie grootste ambities van de Vlaamse jongere zijn dat hij tegen dat hij zesentwintig jaar is een partner, een huis en een kind heeft. Zeker voor zijn dertigste moeten die grote stappen in het leven gezet zijn.

Bijna allemaal, of ze nu een meisje, een jongen, hoog- of laaggeschoold zijn, willen ze hetzelfde. Opvallend is ook dat ze niet echt van plan zijn om langer te gaan werken. Gemiddeld zien ze hun ideale pensioenleeftijd rond de leeftijd van zestig jaar, aldus deze Acco-publicatie.

Jongeren die denken dat ze zo hun toekomst kunnen zien, vormen niet meteen de juiste ingrediënten om goede politieke keuzes te maken, een eigen business op te zetten of op andere terreinen uit te munten.

Over Le Soir, negationisme, untermenschen en nachtmerries

2011-03-22T21:26:00.000+01:00

Als je fout zit, zit je fout! Wil je het goed maken dan is het enige dat helpt om welgemeend het boetekleed aan te trekken en het hoofd buigen. Daar verandert geen eenmalige Nederlandstalige versie van Le soir iets aan. Eigenlijk zouden vooral journalisten dat moeten begrijpen, want die zijn toch de hele dag met communicatie bezig. Maar Béatrice Delvaux, de hoofdredactrice van de Franstalige krant Le Soir doet precies het omgekeerde; hooghartig legt zij de fout bij de partij die ze eerst zelf op ontoelaatbare wijze heeft beschimpt. En of dat nog niet genoeg is. Overtuigd van haar grote gelijk krijgt ook de Vlaamse pers ervan langs wegens stemmingmakerij aan het adres van de Franstalige gemeenschap.

Hoe was het ook weer? Na diverse gratuite beledigingen van Le Soir aan het adres van Bart De Wever, zijn partij en de Vlaamse kiezers, maakt hij bekend niet meer met die krant in gesprek te willen gaan. Vanuit het standpunt van De Wever niet zo verwonderlijk. Zo schreef Le Soir dat Bart De Wever een negationist was en daarom in de boeien geslagen moest worden. Ook vond de krant dat de N_VA-volgelingen het best op een schip midden op zee tot zinken gebracht zouden moeten worden. En of dat nog niet genoeg was, plaatste deze ‘fijnzinnige kwaliteitskrant’ ook nog een foto van een massagraf bij een artikel over de Vlaamse wooncode om het racistische gedachtegoed van de Vlamingen nog eens te illustreren.

Of de krant hiermee over de schreef was gegaan, dat kwam in dat Franstalige hoofd van de hoofdredactrice niet op. Waarom zou je ook? Dat Vlaamse klootjesvolk is in vergelijking met ons als afstammelingen van de superieure culture Francaise, niet anders dan een soort untermenschen, zal ze misschien wel gedroomd hebben. Tegenover dat soort ga je toch geen excuses aanbieden? Waarmee ze op haar beurt meteen afrekende met verdenking van negationisme aan haar adres...

Ach, zo zal ze verder hebben gedroomd, als je eigen volk afstamt van verlichte filosofen als Voltaire en Rousseau, als je cultureel bloedverwant bent van de inspiratoren van de Franse revolutie, dan moet dat uit de klei getrokken Vlaamse klootjesvolk uit het noorden niet denken dat ze maar enigszins in onze schaduw mogen staan. Die cultuurloze boertjes verdienen het om gekleineerd te worden. En mochten ze eraan twijfelen, wij van Le Soir zullen ze voortdurend aan onze superioriteit blijven herinneren.

Maar dromen over dingen die ooit waren, gaat beter in het donker dan bij daglicht. In die zin komt het misschien nog wel goed uit dat sister superior Béatrice namens haar Franstalige gemeenschap straks het licht in Wallonië zelf mag uitdoen als ze zich van het noorden blijft vervreemden. Al zal ze ook dan niet toegeven dat haar dromen nachtmerries zijn geworden…

AH (Albert Heijn) in België: top of flop?

2011-03-15T21:05:00.000+01:00

Op woensdag 16 maart vond de aftrap plaats van alweer een onververvalste wedstrijd België-Nederland. Ditmaal niet op het groene gras, maar in de schappen van de supermarkt. Toen werd in Brasschaat het eerste filiaal van AH in België geopend.

Wat de uitslag zal zijn, daar wordt aan deze en gene kant van de grens hevig over gespeculeerd. De Hollanders zouden wel eens hun tanden stukbijten op de Belgische consument. Het Belgische culinaire wensenpatroon zou niet aansluiten op de vaak typische rechttoe rechtaan producten die de Nederlandse supermarkt in zijn assortiment heeft. Maar waarom zou AH niet voor elkaar krijgen, wat de Aldi en de Lidl wel is gelukt? Zolang AH er maar voor zorgt dat het met behoud van zijn huidige kwaliteit lekker met de prijs kan knallen. Want al hebben de Nederlanders de naam om iedere eurocent in tweeën te bijten, als het op lage prijzen en kortingen aankomt, dan kent de Vlaming zijn gelijke niet.

Er zal ongetwijfeld rek zitten in de prijzen van de Belgische supermarkten. Wie wel eens zijn boodschappen in België en Nederland doet, komt tot de vaststelling dat sommige (merk)producten vaak 10 á 15 procent goedkoper zijn dan in Vlaanderen.

Ook de Vlaamse grensbewoners ontdekken dit in toenemende mate. Als gevolg daarvan kunnen de supermarkten net over de grens de dagelijkse invasie van ontelbare koopjesjagers uit Vlaanderen nauwelijks nog aan.

Dat de Vlaamse consument zich zo goed voelt in de Nederlandse supermarkt, zal ongetwijfeld ook te maken hebben met de verbeterde eetcultuur in Nederland. Die heeft de laatste jaren een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Overal in Nederland rijzen de restaurants met Michelin sterren als paddenstoelen uit de grond. Qua eetcultuur kan men ten opzichte van België gerust spreken van een inhaalslag. Al gebiedt de eerlijkheid te zeggen dat Nederland nog een lange weg te gaan heeft voordat ze maar enigszins in de schaduw kan staan van de Belgen.

Dat in Nederland de eetcultuur in de lift zit, komt vooral door AH. Al tientallen jaren is deze supermarktketen bezig om via eigen gratis winkeltijdschriften de Nederlandse consument culinair op te voeden. Er wordt wel eens in België gezegd dat Hendrik Conscience zijn volk leerde lezen, maar van AH kun je stellen dat die zijn volk leerde eten.

Grote filialen van AH hoeven zich wat hun assortiment betreft al lang niet meer te schamen in vergelijking met supermarktketens als Delhaize en Carrefour.
Daarom zal de slag zal om de consument vooral gestreden worden op het prijsniveau. Slaagt AH erin voldoende consumenten weg te trekken, niet alleen bij het topsegment, zoals Delhaize, maar ook bij de prijsknallers zoals de Aldi, de Lidl en last but not least, de Colruyt, dan wint het de wedstrijd.

Toch is niet iedereen overtuigd van het welslagen van AH wegens de grote cultuurverschillen tussen België en Nederland. Dat zou verklaren waarom de Belgische supermarkt Colruyt enkele jaren geleden tevergeefs geprobeerd heeft om in Nederland een voet aan de grond te krijgen. Volgens retailspecialisten kwam dit doordat de Belgen een belangrijke gewoonte van de Nederlandse huisvrouw over het hoofd hadden gezien. In tegenstelling tot Vlaanderen halen de Nederlandse ouders hun kinderen niet met de wagen van school om daarna op de weg naar huis nog even de auto vol te stouwen met boodschappen. De Nederlandse huisvrouw verplaatst zich in de steden vooral op de fiets en daarop kan je die grootverpakkingen van de Colruyt nu eenmaal niet vervoeren.

Of dit de enige misrekening van de Colruyt in Nederland is geweest, valt te betwijfelen. Net als in België vinden veel Nederlanders boodschappen doen een noodzakelijk kwaad. Maar als het dan toch moet, dan wel graag in een winkel die niet alleen goedkoop is, maar ook nog een beetje gezelligheid uitstraalt. Zo slaagde AH erin om van boodschappen doen een beleving te maken. Iets wat je van winkelen bij de Colruyt nu niet bepaald kunt zeggen.

Bij de Colruyt niks van gezelligheid, maar wel koele tl-verlichting , grauwe industriële winkelrekken vol met grootverpakkingen, plastic flappen van de koelafdeling die pijnlijk tegen je benen slaan, als je niet oplet.
In een dergelijke omgeving wil de Nederlander zijn boodschappen niet graag doen. Zeker als het om een verwaarloosbaar prijsverschil gaat. En waarom zou dat ook niet voor een Vlaming gelden?

Slaagt AH erin om in België het prijspeil van de prijsknallers als Colruyt te evenaren, dan wordt het AH-concept niet alleen in Vlaanderen maar ook in de rest van België, een groot succes!

Mediatraining of Salsadansen?

2011-01-25T23:07:00.000+01:00

Je wordt ouder papa, dacht ik gisteren. Want ik was met mijn 56 jaren op de teller ongetwijfeld de oudste deelnemer aan de cursus Copywriting. De meeste anderen waren rond de vijfendertig. En dan zaten er ook nog wat jonge snaken tussen van wie ik qua leeftijdverschil de vader had kunnen zijn.

Wat bezielde me eigenlijk om aan die cursus mee te doen? Niet dat ik die broodnodig had om mijn zaak draaiende te houden, maar toch deed ik het niet geheel uit hobby.

Ook ik gooi wel eens een mailinkje uit en dus zou ik van deze copycursus zeker profijt kunnen hebben. Maar waarom deden er geen leeftijdsgenoten van me mee? Was ik dan de enige die nog niet met vervroegd pensioen was gestuurd of anderszins door een werkgever als te duur en daarom onbruikbaar was gebrandmerkt? Of had ik als zakenman gefaald, omdat ik nog niet mijn schaapjes op het droge had? Het begon er warempel wel op te lijken.

Maar hoe je het ook bekijkt, het feit is wel dat de meeste mensen in mijn omgeving van hetzelfde ‘bouwjaar’ alles doen behalve werken voor de kost. Ze volgen golflessen, leren salsadansen, maken doordeweekse citytrips of gaan naar hun vakantiehuis in een of ander zonnig oord. En wat doe ik? Ik hijs me gemiddeld zo’n drie keer per week om 6.30 uur ‘s-morgens in mijn bolide om in de file naar Brussel aan te schuiven. Zoiets doet een mens normaal gesproken toch ook niet voor zijn lol?

Waarom waren die zeeën van vrije tijd niet voor mij weggelegd en wel voor de meeste van mijn leeftijdsgenoten? Ergens moet ik iets fout gedaan hebben in mijn leven!

Maar voor u het nu helemaal met mij te doen krijgt, moet me wel een bekentenis van het hart. Want hoe langer ik er over nadenk, hoe meer ik ervan overtuigd ben dat ik eigenlijk wel een zondagskind ben.

Zo’n copy cursus is gewoon keileuk om te doen. En ook al sta ik wekelijks heel wat uurtjes in de file, het geven van media- en debattrainingen is zelfs na al die jaren iedere keer weer een waar plezier waar ik nog een behoorlijk tijdje mee door hoop te kunnen gaan.

En om u tenslotte nog een geheim te verklappen. Dat salsadansen is toch ook niet helemaal mijn ding…

Steun actie: STOP DE SPORT(S)TALKING OP RADIO 1.NL

2011-01-10T17:15:00.000+01:00

HELP MEE om van radio1.NL een sportnieuwsvrije nieuws- en actualiteitenzender te maken.

“Wat ging er door u heen toen...” Dat is in sportprogramma's zo'n beetje de meest gestelde vraag. Wat dan als antwoord volgt is vaak niet meer dan wat hijgend gekreun van een totaal buiten adem zijnde sporter (m/v). En als het interview nog wat diepgang moet krijgen bevalt hij vervolgens van een overdosis onsamenhangend jargon die in zijn tak van sport vaak gebezigd wordt.

Vooral de weekends zijn wat het sportgeweld betreft op Radio 1.NL een ware geseling. Het gedreun van Langs De Lijn dat de hele zondagmiddag terroriseert, staat in schriel contrast met de ‘slow’ interviews, gelardeerd met het ingetogen gekwetter van de merels en de lijsters in het natuurprogramma Vroege Vogels. Aansluitend is het dan tijd voor het programma OVT (onvoltooid Verleden Tijd), met informatieve reportages uit het verre en recentere verleden.

Maar dan, na de bieps en het radionieuws van 12.00 uur, ja dan barst de sportherrie los, ingeleid door de hijgerige en hels rammelende tune van Langs De Lijn. Als je vergeet de radio uit te zetten, word je de rest van de middag gestalked door de hitsige heisa die zich die zondag langs de sportvelden afspeelt.

Deze Sport (s)talking moet stoppen! Nu onmiddellijk! Radio 1.NL moet een volwaardige zender worden met enkel nieuws en achtergronden bij het nieuws. Eventueel aangevuld met een licht sausje cultuur, zoals bijvoorbeeld in het programma Kunststof het geval is.

Niet dat we tegen sportverslageving zijn. Integendeel. Maar sport hoort op een sportzender thuis,zoals muziek op een muziekzender en nieuwsachtergronden op een nieuws en achtergrondenzender.

Steun daarom onze actie: STOP NU DE SPORT(S)TALKING OP RADIO 1.NL en klik op JA op de poll linksboven in de homepage.

Stuur de link van dit bericht door en vraag uw vrienden om ook Ja te stemmen. Met z’n allen maken we Radio 1.NL beslist SPORTVRIJ!

Valse vrienden: poepen en de liefde bedrijven

2011-01-01T23:42:00.009+01:00

De Nederlandse scholier doet ongetwijfeld onder aan de Vlaamse als het om feitenkennis gaat en de mogelijkheid om die te reproduceren. Maar als het om vaardigheden gaat dan heeft de Nederlander vaak een voorsprong. Kijk bijvoorbeeld naar de taal. In tv-programma’s als Het Nationaal Dictee of Tien voor Taal winnen de Vlamingen op kennis van de grammatica en spelling vaak met straatlengtes voorsprong. Maar taal is niet alleen de regels kennen, je moet er ook mee om kunnen gaan. Iemand kan met een assortiment juist gespelde woorden het Nederlands op een vreselijke manier vermoorden. Het omgaan met taal is als muziek maken. Je kunt wel noten leren lezen, maar als je nooit achter die piano gaat zitten dan zal het niet meevallen om een mooie partituur uit te toetsen te wringen. Je zult moeten oefenen, ermee spelen, het moeten toepassen. Juist in het omgaan met die taal schieten veel Vlamingen ten opzichte van de Nederlanders veelal tekort.

Ondanks dat de gemiddelde Vlaming het Groene Boekje zowat uit zijn hoofd kent, wordt er zelfs op de VRT en in kwaliteitskranten tegen de taal ongelooflijk vaak gezondigd. Een kleedje aan 20 EUR daar zou een Nederlander niets van begrijpen. Niet alleen omwille van het foutieve gebruik van het voorzetsel, maar ook door het gebruikte germanisme. Een Nederlander zou zeggen: een jurkje voor 20 EUR.

Dan hoor je te pas en te onpas verhaspelingen als mistoestanden, waarbij men het woord misstand en wantoestand door elkaar haspelt. Wij zijn gewonnen in plaats van we hebben gewonnen, hij is een gekende persoon in plaats van een bekende persoon, enzovoort. Een dergelijke taalvervuiling zul je bij de Nederlandse NOS of in de kwaliteitspers niet gauw tegenkomen.

Nu zul je in de media in zowel Nederland als Vlaanderen nauwelijks dt-fouten tegenkomen, maar wat wel verschilt is de woordkeuze. Woorden als hypothekeren, hallucinant of nefast zul je in Nederland niet snel tegenkomen. En dan zijn er nog de verschillende benamingen voor hetzelfde begrip, zoals het Vlaamse OCMW dat in Nederland de Sociale Dienst is. Een gedelegeerd bestuurder is in Nederland dan weer een bestuursvoorzitter.

Dan heb je nog woorden die hetzelfde klinken en dezelfde vorm hebben, maar een totaal andere betekenis hebben. Valse vrienden worden ze genoemd. Als een Nederlander bijvoorbeeld zegt: ik ben hier bekend dan geeft hij aan dat hij de weg weet. Niet: ik ben hier beroemd. Soms leiden ze tot echte misverstanden, soms leveren ze een leuke anekdote op. Zoals tijdens een vergadering tussen Nederlandse en Vlaamse bedrijfsleiders. Toen de voorzitter naar een ander lokaal wilde uitwijken, en de aanwezigen vroeg hun tas mee te nemen, vertrokken de Nederlanders met hun aktetas en de Vlamingen namen hun kopje koffie mee.

Toen De Standaard in 2008 een special uitgaf die aan Nederland was gewijd, schreef de Nederlandse taaldocent Filip Devos een leuk stukje in die krant waar hij nog meer voorbeelden gaf van zulke valse vrienden. Zo betekent in Vlaanderen ‘zeuren’ naast ‘zaniken’ ook nog ‘vals spelen’. De Nederlandse ‘patat’ is de Vlaamse ‘friet’ en niet de Vlaamse ‘aardappel’. Lopen is voor een Nederlander gewoon ‘stappen’. Als een Vlaming loopt dan rent hij. ‘Curieus’ betekent in Vlaanderen niet altijd ‘merkwaardig’, maar ook ‘nieuwsgierig’. ‘Banken’ zijn in Vlaanderen harde zitmeubels, in Nederland om het even welk meubel waar je samen in of op kunt zitten. En wat te denken van de andere dagindeling. De ‘middag’ duurt in Nederland best wel lang, namelijk van 12.00 uur tot ’s avonds, terwijl die in Vlaanderen is afgelopen om 13-14 uur. Een Vlaming die ook een tijdje in Nederland had gewoond legde me eens uit waarom een Vlaming in Nederland in de ochtend vier afspraken kan maken en een Nederlander in Vlaanderen maar één. In Nederland duurt de ochtend van 8.00 tot 12.00 uur ‘s middags en in België duurt de ochtend van 6.00 tot 10.00 uur. Vanaf 10.00 uur begint de voormiddag die eindigt om 12.00 uur.

Tja, het is misschien wat banaal, maar dan moeten we het toch ook nog even over het werkwoord ‘poepen’ hebben. Als een Vlaming zegt dat hij gaat poepen, dan gaat hij de liefde bedrijven. Een meisje met een schoon poepke is er een met een lekker kontje. Hoor je in Nederland iemand zeggen: ik ga poepen, dan zegt hij op een platte wijze dat hij naar de wc gaat om zich te ontlasten.

Dan heb je nog de verschillen in uitspraak van woorden die hetzelfde betekenen. Vlamingen zullen bijvoorbeeld eerder verkópen zeggen in plaats van vérkopen. En toen enkele jaren geleden de tunnel onder de Westerschelde werd geopend vroeg een journalist aan de minister die het lint moest doorknippen: ‘is het nu tunnel of tunnèl?’Waarop de minister heel ad rem antwoordde: wat zeggen uw collega’s tegen u? ‘Pummel of pummèl …’
Fragment uit Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden, uitgegeven bij Lannoo in Belgie en Scriptum in Nederland

Nederlanders zijn voor Vlamingen wat Duitsers zijn voor Nederlanders

2010-12-29T18:57:00.006+01:00

(fragment uit: Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden- Lannoo campus en scriptum.nl)
Meestal zorgde ik ervoor dat ik rond lunchtijd in Antwerpen was. Daar had ik alle redenen voor. In het Nederlandse Terneuzen kon je als drankje bij de lunch kiezen tussen koffie, thee,een frisdrankje, melk of karnemelk. Om te eten had je de keuze uit wit en bruin fabrieksbrood. Als beleg kon je kiezen uit kaas, pindakaas en jam. En als je zin had om culinair eens flink uit je dak te gaan, was er nog de mogelijkheid tot een warme hap, zoals een kroket, een frikandel en wellicht als culinair hoogtepunt, een vettige kaassoufflé.

Daar konden ze in Antwerpen natuurlijk niet tegenop… Want naast een heel bataljon
frisdranken kon je kiezen uit diverse witte en rode wijnen, verschillende soorten bieren,diverse compleet verzorgde warme maaltijden, salades, luxe broodjes in allerlei soorten en smaken, kortom te veel om op te noemen. Behalve dat ik weldra aan een nieuwe garderobe toe was, vond ik dat allemaal beslist niet onprettig.

Wat ik wel enigszins schockerend vond, was dat ik weldra vaststelde dat er bij heel wat Vlamingen behoorlijk wat negatieve gevoelens aanwezig zijn ten opzichte van de Nederlanders. Nederlanders zijn arrogant, gierig, onbeschoft, regelziek en ze bedriegen je waar je bijstaat. ‘Als hij je niet bedonderd heeft, dan is hij het vergeten’.

Meestal slaagt de gereserveerde Belg er goed in om dat voor zich te houden. Echter op recepties, wanneer het alcoholpromillage stijgt, daalt die gereserveerdheid vaak meer dan evenredig. Dan blijkt dat het beeld dat Vlamingen van Nederlanders hebben, verre van fraai is. Wat de Duitsers voor de Nederlanders zijn, zijn de Nederlanders voor de Vlamingen, zei Tom Lanoye ooit.

Andersom hebben de Nederlanders ook volop vooroordelen over de Belgen. Ze zijn niet zo slim, hebben weinig lef, zijn nogal wantrouwend, slijmen (bazenpoepers), zijn onzakelijk en houden van vriendjespolitiek. Andersom zullen Vlamingen die naar Nederland komen, minder argwanend worden bejegend. Nederlanders vinden het zelfs ‘cool’ als buitenlanders naar hen toekomen. Andersom zal de Vlaming eerder naar zijn achterzak grijpen om te voelen of zijn portemonnee nog niet gerold is door die gladde Ollander …

Maar of je nu Vlaming of Hollander bent: als het om koopjes gaat dan gelden universele wetten en dat zal ook de Colruyt gedacht hebben. Maar toch werd die winkel geen succes in Nederland? Een retailspecialist had daar de volgende verklaring voor: in België brengen de ouders de kinderen massaal met de auto naar school of rijden ermee naar de supermarkt, terwijl de Nederlander zijn boodschappen vooral met de fiets doet. Die grootverpakkingen konden die Nederlanders op hun fiets niet versleept krijgen. Maar of dat de enige reden is, betwijfel ik. Veel Nederlanders vinden net als de meeste mensen boodschappen doen ook niet echt leuk, maar als het dan toch moet, graag in een winkel die gezelligheid uitstraalt. De Nederlandse succes-supermarkt AH (Albert Heijn) maakt van boodschappen doen een beleving. Dat kun je toch niet van de Colruyt zeggen, als je door zo’n grauwe winkel loopt waarin de levensmiddelen in industriële rekken opgeslagen liggen. Waar de plastic flappen pijnlijk tegen je benen slaan als je de koelafdeling binnenstapt. Zelfs al is het wat goedkoper, maar in zo’n bedompte crisissfeer wil de Nederlander zijn boodschappen niet graag doen.

Waarom Belgen geen nationale trots hebben

2010-12-20T22:46:00.010+01:00

Nu hebben Nederlanders in de regel niet zoveel last van gebrek aan nationale trots.
Met z’n allen zijn ze trots op hun tulpen, windmolens en dijken, op hun strijd tegen
de zee, op het Deltaplan dat net als de verlichte Belgische snelwegen vanuit de ruimte zichtbaar is, op hun fietspaden, hun architectuur, hun planologie, hun sporters, schaatsers, zwemmers, voetballers en ja, zelfs op hun koningshuis. Nederlanders houden met z’n allen intens van al deze iconen.
Nee, de Belgen zouden best wel eens over wat meer nationale trots mogen beschikken.
Trots zijn op wie je als natie of als (Vlaams) gewest bent en het ook uitdragen. Trots zijn op je geschiedenis en erfgoed. Maar ook meer sociaal geëngageerd naar de eigen gemeenschap waar je deel van uitmaakt. Zo’n houding stimuleert mensen in hun solidariteit en gemeenschapszin. Maar helaas, vaak bespeur ik in België defaitisme en een zekere onverschilligheid als het gaat over onderwerpen die het eigen belang overstijgen.

Als ik daar met Vlamingen over spreek, is de reactie dikwijls: ‘Zo is het altijd al geweest en we kunnen er toch niets aan veranderen.’

Belgen zouden ook beter wat trotser op zichzelf worden. Minder een houding aannemen
van ‘ieder voor zich en God voor ons allen’.

Ook in de politiek gaat het er vaak zo aan toe. Hakken in het zand en de Calimero uithangen. De ander de schuld geven van alle ellende en intussen probeert ieder voor zich het vege lijf te redden. Men drinkt een glas, doet een plas en alles blijft zoals het was.

Het gebrek aan nationaal gevoel is ook een verkeerd signaal naar de nieuwe Belgen. In
Amerika moet je op de vlag trouw zweren aan de natie en aan de Amerikaanse waarden en normen. Je verklaart als het ware je liefde aan je nieuwe vaderland. Amerika maakt op die manier aan zijn bewoners en nieuwkomers duidelijk waar het als natie voor staat en waarop je de natie kunt aanspreken. Eigen waarden en normen vormen op die manier een belangrijk glijmiddel tot integratie. Don’t ask what your country can do for you, but what you can do for your country, zei wijlen president Kennedy niet voor niets.

Echter het allergrootste verschil tussen België en Nederland is dat België niet ontstaan is van binnenuit. Niet vanuit een gemeenschappelijk streven om er samen iets moois van te maken. Nee, België is ontstaan van buiten uit. Gewoon omdat de toenmalige machthebbers in Europa dat een goed idee vonden. Misschien daarom heeft België nooit een echt natiegevoel gekend. Wellicht dat daarom, oud-minister Tobback, thans burgemeester van Leuven, zegt dat de afsplitsing in 1830 van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden wellicht de grootste politieke vergissing van België is geweest. Een weg terug is er niet meer, ondanks dat het orakel van de PVV, Geert Wilders, vorig jaar iets in die richting suggereerde. Sinds 1830 is dat een gepasseerd station en wellicht is dit wel het grootste verdriet van de Nederlanden.
(fragment uit Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden. In België uitgegeven bij Lannoo Campus en in Nederland bij Sriptum)

Waarom Belgen niet van polderen houden

2010-12-07T23:47:00.005+01:00

fragment uit Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden...
In tegenstelling tot de Nederlanders hebben Belgen nooit leren polderen, want daarvoormoet je in staat zijn om samen voor een gemeenschappelijk belang te kunnen gaan.Samen strijden tegen het water. Samen dijken bouwen, want dat is in ons aller belang.Samen achter het Nederlands elftal staan.
België heeft wat dat betreft eerder een conflictmodel. De vakbonden strijden tegen de bazen, want dat zijn onze vijanden die ons sinds de industriële revolutie maximaal proberen uit te buiten.
Maar ook die bazen zijn vaak niet zonder schuld. Ze gedragen zich meer dan eens nogal patriarchaal. Zo van wij weten wel wat goed voor jullie is, beste arbeiders. Verder gauw zwijgen en vooral hard verder werken. Zo’n houding zet onnodig kwaad bloed.
Kijk vooral naar wat ons bindt, in plaats van wat ons verdeelt. Dat is de basis van het Nederlandse poldermodel. Dankzij dit besef zijn stakingen in Nederland hoogst uitzonderlijk, terwijl ze in België aan de orde van de dag zijn.

Waarom de fiere Waalse haan een schriele soepkip is

2010-12-01T23:21:00.004+01:00

Fragment uit Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederland nooit wereldkampioen wordt...
…Intussen blijft de vraag nog onbeantwoord wat die Franstaligen zo bezielt om de Vlamingen
voortdurend te jennen? Hebben ze dan niet in de gaten dat ze vanuit hun niet
te stuiten superioriteitsgevoel jegens de Vlamingen met dit gedrag juist zichzelf in
de voet schieten en hiermee het door hen zo gevreesde einde van België alleen maar
dichterbij brengen? Als grote representanten van de ‘culture française’ en hun grote
gelijk, houden ze in al hun wijsheid de Vlamingen liever een spiegel voor, kleineren
ze hem, in hun overtuiging dat hij nooit iets zou hebben begrepen van de verlichting
en van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Maar in de verblindende weerkaatsing
van die spiegel is die eigenlijk een lachspiegel waarin ze niet zien dat die fiere Waalse
haan intussen tot een schriele kale soepkip is verworden. Een stuk gevogelte dat al zijn
pluimen heeft verloren en dat niemand meer wil hebben, als ze zo doorgaan. Zelfs de
Vlamingen niet. Zo zetten de Franstaligen zichzelf buitenspel. Zo worden ze voor de
Vlaming vanzelf buitenland, mochten ze dat al niet zijn …

Compromissen en topsport gaan niet samen

2010-11-25T22:46:00.006+01:00

Als er één woord is dat niet bij topsport past, dan is het wel het woord "compromis".
Het probleem is dat je in België doorlopend compromissen moet sluiten.
Je ziet het in de regering, je ziet het al op school. Kijk naar het zwemmen: we hebben een Franstalige en een Nederlandstalige federatie. De Nederlandstalige heeft dankzij BLOSO meer financiële mogelijkheden. Als wij dan willen investeren in onze jeugdzwemmers als we hen zes maanden op stage willen sturen in Australië dan kunnen
de Franstaligen dat niet betalen en dan wordt er een gedrocht van een compromis
uitgewerkt.
Dat succes in de sport en succesvol ondernemen nauw met elkaar verbonden zijn, beaamt ook IOC-voorzitter Jacques Rogge. ‘Ik heb geleerd dat alles begint met het duidelijk formuleren van een heldere visie en duidelijke doelstellingen. Daarnaast is het van groot belang dat je de juiste mensen om je heen weet te verzamelen’, zegt hij in
een interview met De Tijd in december 2009. Hij is er verder van overtuigd dat ondernemers veel kunnen leren van topsporters. ‘Je moet om te beginnen een sterke ambitie en competitiegeest in je hebben. Maar zeker ook, het zichzelf ter discussie durven stellen. Atleten moeten de oorzaken van falen of succes bij zichzelf durven te zoeken, niet alleen bij externe factoren. Dat is ook voor ondernemers een goede attitude.’
(fragment uit: Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden)

Ex-woordvoerder Mettepenningen schiet met kritiek op bisschop Léonard in eigen voet

2010-11-02T23:32:00.007+01:00

Jürgen Mettepenningen haalt tijdens een door hem zelf belegde persconferentie als ex-woordvoerder van aartsbisschop André Léonard snoeihard uit naar zijn voormalige werkgever. Eerder die dag had hij met onmiddellijke ingang zijn ontslag als woordvoerder aangekondigd, wegens “een opeenstapeling van verschillende redenen” en een “gebrek aan vertrouwen”. Maar is de reactie van Mettepenningen wel verstandig? Want naar mijn stellige overtuiging heeft hij hiermee voorgoed zijn carrière als woordvoerder om zeep geholpen.

Ieder weldenkend mens kan zich voorstellen dat Jürgen Mettepenningen als woordvoerder zijn ontslag heeft ingediend. Zijn baas, aartsbisschop André Léonard, had de laatste tijd ten voeten uit laten zien dat hij vanuit communicatieoogpunt een ongeleid projectiel was. Zijn controversiële uitspraken waren zo krom dat je die zelfs met alle woordvoerders van de wereld niet recht kunt praten.

Maar of je dan als woordvoerder een persconferentie moet geven waar je publiekelijk nog eens alle zonden van je eigen baas in het zonnetje zet, hoe wereldvreemd en schokkend die wel niet zijn, is niet alleen ‘not done’ maar er ook absoluut overheen.

Voor iedere professionele woordvoerder gelden drie dingen: discretie, discretie en discretie. Je bent de absolute vertrouwenspersoon van je werkgever. Eigenlijk kun je als woordvoerder alleen je werk doen als er totale openheid en vertrouwen heerst tussen jou en je baas.
Zodra je als woordvoerder het gevoel krijgt dat je voor je baas geen toegevoegde waarde meer kunt betekenen omdat hij je communicatiebeleid voortdurend doorkruist of omdat je het fundamenteel niet eens bent met de stellingen die jij namens je baas moet vertegenwoordigen, dan rest je niet anders dan je ontslag te nemen.
Maar om dan je baas nog na te trappen, hoe verwerpelijk zijn standpunten ook zijn, getuigt van een totaal gebrek aan loyaliteit en discretie.

Mocht ik als werkgever ooit een woordvoerder zoeken, dan zou het iemand moeten zijn die naast woordvoering mij zou moeten helpen en adviseren. Iemand die ook een faciliterende rol heeft, die voorwaarden moet scheppen om mij als werkgever en de organisatie die ik vertegenwoordig succesvol te maken. Iemand die inderdaad ook wel eens de klappen voor mij moet opvangen en bovendien weet dat eventueel applaus niet hem maar mij toekomt. Als tegenprestatie word je daar als woordvoerder trouwens voor betaald.

Wat Mettepenningen vandaag heeft gedaan is juist het tegenovergestelde. Daarom zou ik me als werkgever op zijn minst driemaal bedenken om iemand zoals hem in te huren. Ik zou immers niet het risico willen nemen dat bij een verschil van mening mijn woordvoerder het omgekeerde gaat doen door publiekelijk met modder naar mij te gooien.

Nu kan ik me zo voorstellen dat veel werkgevers die een woordvoerder zoeken er ook zo over denken. Daarom kan Mettepenningen wellicht zo spoedig mogelijk een omscholingscursus gaan volgen. Want de kans dat hij als woordvoerder nog ooit aan de bak zal komen is naar mijn stellige overtuiging sinds zijn persconferentie behoorlijk geslonken.

Els Clottemans, de parachutemoord en de publieke opinie

2010-10-21T01:04:00.014+02:00

Stel dat Els Clottemans een sexy looking lady zou zijn geweest die op een handige manier haar emoties zou hebben uitgespeeld? Stel dat het slachtoffer Els van Doren een wat sullige uitstraling zou hebben gehad op de foto waar ze iedere keer breedlachend op staat. En stel dat Clotteman’s advocaat een man was die de media wat minder bullebakkerig zou hebben bespeeld? Zou zij dan ook schuldig zijn bevonden door de jury?

We zullen het nooit weten, maar wat ik wel weet is dat we in een perceptiemaatschappij leven. Daarin telt niet de waarheid, maar wat als de waarheid wordt ervaren.

Zelf ben ik juridisch niet onderlegd en ook heb ik het proces onvoldoende in details gevolgd om te kunnen beoordelen of de bewijsvoering overtuigend genoeg was om Els Clottemans schuldig te bevinden. Maar wat ik wel weet, is dat ze vanaf het begin in ieder geval de schijn tegen zich had. Twee liefdesrivalen die strijden om dezelfde man, tja, daar ligt een mogelijk motief. Maar een motief is niet genoeg. Zeker als daar harde bewijsvoering aan ontbreekt. Echter als we de flamoyante strafpleiter, Jef Vermassen moeten geloven, is dat niet meer van deze tijd.

Wonderlijk is ook dat professionele speurders na uren verhoring nooit een bekentenis bij haar hebben kunnen lospeuteren. Maar bijzonder schokkend vond ik de psychiatrische analyse die van haar gemaakt was. Als we die moeten geloven dan zou het allemaal goed fout zitten in de bovenkamer van Els Clottemans. Sterker nog: we zouden die dame beter niet in een stil achteraf straatje zijn tegengekomen omdat we dan bij wijze van spreken ons leven niet zeker zouden zijn. Bewijsvoering die er met de haren is bijgesleept.

De moord op Els Van Doren is een bijzonder brute en trieste zaak en de dader moet gestraft worden. Ongetwijfeld zullen de gevoelens van de publieke opinie gesust worden nu er een mogelijke dader is die voor deze misdaad zal bloeden. Zeker als die mogelijke dader emotieloos, dik en vatsig is. Maar in een echte rechtstaat moeten niet de emoties maar de feiten de doorslag geven. Daarom had Els Clottemans de pech dat ze in onze perceptiemaatschappij een minder mediagenieke advocaat heeft getroffen, die ook heeft nagelaten haar nog een beetje te coachen in haar gedrag tijdens de rechtszitting. Als ze de advocaat van de tegenpartij zou hebben gehad, dan had het er voor haar wellicht beter uitgezien...

Waarom Belgen niet kunnen voetballen en Nederlanders nooit wereldkampioen worden

2010-10-11T18:59:00.006+02:00

Belgen denken in de regel niet zo positief over Nederlanders: ze zijn arrogant, onbeschoft, te expliciet. Andersom denken Nederlanders vaak wel positief over Belgen: ze zijn in hun ogen creatief, levenslustig, grappig en Bourgondisch. Of al deze wederzijdse clichés kloppen is nog maar de vraag. In dit boek toets ik alle (voor)oordelen op kritische wijze aan talloze praktijkervaringen.

Eigenlijk ben ik een rasechte Nederbelg. Ik dacht het bijna 20 jaar geleden snel te gaan maken in België . Terugkijkend geef ik volmondig toe in zowat alle valkuilen te zijn gelopen waar Nederlanders in België in terechtkomen. Sindsdien ben ik een bont en blauwe ervaringsdeskundige in Nederbelgische betrekkingen.

Als dit boek één ding duidelijk maakt dan is het dat de verschillen tussen Belgen en Nederlanders gigantisch groot zijn, en niet altijd even gemakkelijk overbrugbaar. Alleen als we bereid zijn elkaars wederzijdse (on)hebbelijkheden wat weg te relativeren, zal de samenwerking tussen Belgen en Nederlanders geen hoofdpijn, maar vooral meerwaarde opleveren!

Dit boek is een absolute must voor zakenlui, politici en ambtenaren die grensoverschrijdende contacten onderhouden en die willen verbeteren. Maar het is ook een aanrader voor Vlamingen en Nederlanders die elkaar beter willen leren begrijpen.

Mijn leven speelde zich tot nu toe af aan beide zijden van de Belgisch-Nederlandse grens. Ik werkte in beide landen in diverse internationale functies als communicatieadviseur. Sinds 1991 woon ik definitief in België waar ik actief ben als zelfstandig mediatrainer en adviseur van topmensen uit het bedrijfsleven en de politiek.

De komende tijd zal ik met een zekere regelmaat enkele fragmenten uit mijn nieuwe boek op mijn weblog publiceren.

Proces Wilders: zeggen wat je bedoelt, geldt vooral voor rechters!

2010-10-04T15:58:00.004+02:00

Het zinde rechter Moors, kennelijk niet dat Geert Wilders aan het begin van de eerste procesdag aankondigde gebruik te maken van zijn zwijgrecht. Edelachtbare Moors had zich natuurlijk uitstekend voorbereid op deze zaak en hoopte wellicht met dit zwaar gemediatiseerde proces zijn finest hours te beleven. Niet alleen in Nederland, maar ook in andere grote delen van de wereld zouden de spotlights op hem gericht staan. Kortom het momentum om zich voor het oog van de wereld als slimste jongetje van de klas te positioneren. Maar in zijn gretigheid ging hij al tijdens de eerste minuten van het Wildersproces goed de fout in. Hoe dat kwam? Wellicht doordat Geert Wilders zich op zijn zwijgrecht beriep. Rechter Moors begreep onmiddellijk dat zijn zorgvuldig voorbereide vraagjes al hun impact zouden verliezen en dat was een grote streep door zijn rekening.

Gefrustreerd en wellicht ook uit het lood geslagen door deze perfect legale, doch onverwachte strategie van Wilders om er het zwijgen toe te doen, probeerde de rechter Wilders uit te dagen om hem alsnog tot andere gedachten te brengen. Letterlijk zei rechter Moors: 'Ik hecht er toch aan iets erover te zeggen. U wordt nog wel eens door anderen verweten dat u goed bent in het poneren van een stelling, maar de discussie uit de weg gaat. En het lijkt er op dat u dat nu ook weer doet.'

Met dat laatste zinnetje: “het lijkt erop dat u dat nu ook weer doet”, poneerde rechter Moors een mening. Een mening die een waardeoordeel inhield ten aanzien van de verdachte Wilders en die duidelijk maakte dat hij als onpartijdige rechter op z’n minst de schijn op zich nam niet boven de partijen te staan.

Toen na een uurtje de draagwijdte van die geponeerde mening ook bij Wilders en zijn advocaat Bram Moszkowicz was doorgedrongen, besloten zij om de rechter te wraken. Want, zoals gezegd, was in hun overtuiging hiermee op zijn minst de schijn van partijdigheid over het proces afgeroepen.

Dat televisie weinig verborgen houdt, bewees ook de body language van de rechter toen advocaat Moszkowicz met zijn wrakingsverzoek op de proppen kwam. De rechter zocht steun bij zichzelf door zijn vuisten stevig te omklemmen en net wat verkrampter dan juist daarvoor zag hij zijn heldenrol in zijn finest dream veranderen in een gruwelijke nachtmerrie.

Nog even deed hij een poging om de duiding die hij met dat ene zinnetje aan Wilders had gegeven te minimaliseren door te verklaren dat hij dat zeker niet zo bedoeld had. Een wonderlijke opmerking: want is het niet juist een rechter die, als hij spreekt, juist als geen ander moet zeggen wat hij nu precies bedoelt? Afgezien van het feit of het verzoek tot wraking wordt ingewilligd, heeft dit proces door deze onzorgvuldigheid van de rechter nu al een extra politiek bijsmaakje gekregen.

Wellicht dat het voor rechter Moors ook eens tijd wordt voor een goede mediatraining. Daarmee voorkomt hij dat hij na een proces met camera’s erop niet meer hoeft te roepen: “Dat had ik niet bedoeld!!" Want bij een goede mediatraining leert hij dat het vooral belangrijk is dat er geen discussie is over de interpretatie van zijn woorden. Dat het belangrijk is dat hij vooraf duidelijk weet wat hij voor het voetlicht wil brengen en dat dan ook doet. Want wat er vandaag op het Wildersproces is gebeurd, is niet alleen slecht voor de beeldvorming in verband met de mogelijke democratische rechtsgang van dit politieke proces, maar hiermee loopt ook het kwaliteitsimago van de rechters en dus ook die van de Nederlandse rechtspraak een ferme deuk op. Kortom: verliezers alom!

De contraproductieve pissing contest van Kim Geybels

2010-09-28T12:55:00.005+02:00

Het mediaoptreden van Kim Geybels in Terzake van maandag 27 september was in alle opzichten een regelrechte ramp. Hopelijk heeft ze meer verstand van het verlenen van eerste hulp op de spoedafdeling, anders zou ik met alle respect nog liever naar een dierenarts gaan, mocht ik plotsklaps in de kreukels liggen.

Zoek je zelf de media op, zoals Kim Geybels, dan moet je weten wat je centrale boodschap is die je naar voren wilt brengen. Maar ook moet je beseffen dat het totaal contraproductief is om verongelijkt te gaan zitten kijven op zowat de grootste knuffelbeer die Vlaanderen momenteel rijk is: Bart De Wever. Dan ga je een pissing contest aan met de publieke opinie en die verlies je altijd.

Tijdens de uitzending werd snel duidelijk dat ze beter ook haar advocaat thuis had gelaten. Nu is dat in Vlaanderen, zeer ongebruikelijk om die mee te nemen, maar in Nederland zie je dat wel meer. Zeker als het erg gevoelige juridische dossiers betreft. Hij zit er dan bij om in te grijpen als zijn cliënt juridisch uit de bocht dreigt te vliegen. Nu had ik niet direct de indruk dat dit hier het geval was. Anders houdt hij beter zijn mond wat hij in deze uitzending van Terzake ook beter gedaan had. Niet alleen omdat hij presentatietechnisch een disaster was. Maar ook inhoudelijk had hij niks toe te voegen. “In een rechtstaat is men onschuldig tot het tegendeel is bewezen”, merkte hij op toen ter sprake kwam dat mevrouw Geybels haar drugsvriendje regelmatig vergezelde als ze gezellig saampjes naar Maastricht gingen waar hij drugs ging kopen. Tja, een juridisch spitsvondiger antwoord is nauwelijks voor te stellen…

En toen mevrouw Geybels vervolgens de vraag gesteld kreeg of het niet beter was geweest dat ze haar van drugsgebruik verdachte (ex-)lief beter niet in dienst had genomen, beschuldigde ze Bart De Wever er prompt van dat hij ook vriendinnen een baan gaf. Zijn naaste medewerkster mevrouw Liesbeth Homans is immers toch ook een oude kennis van hem.

Maar als je appelen met peren vergelijkt dan komt zo’n antwoord als een boemerang terug. Lieven Verstraete peperde haar meteen in dat Liesbeth geen ex-lief van Bart De Wever is. En los daarvan: zover mij bekend heeft ze ook geen reputatie als druggebruiker.

Op het eind van het interview kon ze dan toch eindelijk voor open doel scoren, toen Lieven Verstraete haar vroeg wat ze nu eigenlijk wilde bereiken? Maar ze deed dat niet. In eerste instantie antwoordde haar advocaat: “dat ze kan zetelen als senator”. Maar om het beeld te nuanceren als zou het haar alleen maar om het postje te doen zijn, kwam mevrouw Geybels snel tussen beiden. “Ik zou iets willen doen aan de acute hulpverlening”, stamelde ze vaagjes. De publicitaire ramp was compleet.

Maar ook de reactie van Bart De Wever, de volgende dag op Radio 1 in het programma De Ochtend kon beter. Toen Liesbeth Imbo hem een reactie vroeg op het optreden van Kim Geybels in Terzake, had hij beter kunnen volharden in zijn opstelling om daar geen woorden aan vuil te maken. Echter na wat aandringen liet hij zich verleiden om er toch een waardeoordeel over te geven. “Het is een wraakoefening en niet verstandig. Ze kiest kennelijk voor de zelfvernietiging”, reageerde De Wever. Dat waren meteen ook de koppen die in de media bleven hangen. Jammer voor meneer De Wever. Want als hij consequent geen woorden aan het moddergegooi van mevrouw Geybels had vuil gemaakt dan was hij als een nog grotere winnaar uit dit incident naar voren gekomen.

Topkoks aangebrand door zelfdoding als gevolg reality show

2010-09-21T22:26:00.010+02:00

Hadden we maar nooit meegedaan aan zo’n kut-programma. Het heeft ons volledig kapot gemaakt, schrijft Chris Aerts in zijn afscheidsbrief. Het afgelopen weekend beroofde hij zichzelf van het leven nadat de vernederingen in het reality tv-programma Mijn Restaurant en de manier waarop vooral de roddelpers zijn culinaire talenten afschilderde, hem teveel waren geworden. Eerder was als zijn huwelijk op de klippen gelopen omdat ook zijn vrouw de vernederingen niet meer aankon.

Zijn familie is boos. Niet alleen op VTM en het productiehuis Kanakna, maar ook op de twee topkoks Peter Goossens en Sergio Herman die de culinaire capriolen van Chris Aerts voor heel Vlaanderen op een vernietigende manier de grond in hadden geboord.

Na het programma was Chris nooit meer zorgeloos, vertelt zijn tante in De Standaard van 21 september. De vernederingen die hij in het reality kookprogramma had moeten doorstaan en de spin off ervan naar de tijdschriften hadden niet alleen zijn carrière om zeep gebracht, maar hem ook diep in de financiële problemen gebracht.

VTM, Kanakna, de twee topkoks en de presentatrice waren er als de kippen bij om in de vorm van een persbericht, naar aanleiding van de zelfdoding van Chris te reageren. Volgens de regels van de crisiscommunicatie deden ze dat bijna volgens het boekje. Ja bijna… Keurig medeleven betuigen naar de familie van het slachtoffer, uitleggen wat ze doen om mensen tijdens en achteraf te begeleiden om dit soort incidenten juist te voorkomen.

Maar een belangrijk onderdeel ontbrak in hun crisiscommunicatie. Nergens stelden VTM en Kanakna zich de vraag of dit dodelijke incident eventueel aanleiding is om nog eens kritisch naar de format van hun Reality programma’s te kijken? In dat soort tragische situaties moet je je ook kwetsbaar durven opstellen.

Los daarvan zullen ook de twee topkoks Sergio Herman en Peter Goossens zich moeten afvragen of ze met deze reality show willen blijven doorgaan? Enkel medeleven betuigen en een mea culpa slaan is niet voldoende. Er zal ook actie moeten volgen, zoals ook de katholieke kerk onlangs aan den lijve heeft kunnen ervaren. Bijvoorbeeld door uit te leggen wat voor consequenties ze aan dit trieste incident zullen verbinden? We drinken een glas, doen een plas en alles blijft zoals het was, is volgens mij geen optie. Anders lopen het duo Herman en Goossens wellicht het risico dat straks ook aan hun handen een ranzig bijsmaakje kleeft. En zoiets is dodelijk voor topkoks…

MediaGenie(k), een boek dat werkelijk iets toevoegt

2010-09-17T15:41:00.008+02:00

MediaGenie(k) Over mediatraining, debat- en presentatietechniek from Evert van Wijk on Vimeo.

Wie Mediagenie(k), mijn boek over mediatraining, debat- en presentatietechniek wil aanschaffen, moet nu zijn slag slaan. Uitgeverij Thema uit Zaltbommel heeft het met enkele andere bestsellers in de najaarsaanbieding gedaan, waardoor u het boek tegen een aantrekkelijke korting kunt bemachtigen.
In bovenstaande video leg ik nog eens kort uit waar het boek over gaat en voor wie het vooral interessant is.
Op deze link komt u op de website van Thema en kunt u gratis een fragment uit het boek lezen, zodat u ongeveer weet wat u te wachten staat.
Mocht u het boek aanschaffen en lezen, dan ben ik uiteraard heel benieuwd naar uw feedback!

LinkedIn debat over mediatrainers en journalisten

2010-08-31T13:57:00.004+02:00

Mogen journalisten tegen betaling mediatraining geven, of gaat dit ten koste van hun geloofwaardigheid? Dat was de titel van een door mij aangezwengeld debat op LinkedIn waarop vanuit de communicatiewereld en de journalistiek volop gereageerd werd.

Ruim tweemaal zoveel mensen waren van mening dat onafhankelijke journalisten mediatraining mogen geven, al rezen in de loop van de discussie wel twijfels. Toen waren vooral de reacties in de meerderheid dat journalisten eigenlijk alleen kunnen bijklussen onder bepaalde voorwaarden. Ook ontwikkelde zich een parallelle discussie over de vraag of journalisten en communicatiemensen wel de juiste achtergrond hebben om mediatraining te geven? Hieronder een verslag van de discussie op linkedIn, welke in zijn geheel is na te lezen op deze link.

Tegelijk met het deontologische aspect, rees al snel een nevenvraag over wie er nu het meest geschikt is om mediatraining te geven: journalisten of communicatiespecialisten? Tijdens de loop van de discussie bleek al snel dat die twee zaken onlosmakelijk met elkaar verbonden waren. Zo merkte Claudia Fitsch op dat journalisten wel degelijk mediatraining moeten kunnen geven, zolang dat onder voorwaarden gebeurt. Immers, niet iedere journalist is in staat om les te geven. “Dat vergt andere kwaliteiten dan schrijven of een tv-reportage maken. Bovendien moet hij zich bewust zijn van zijn verschillende rollen. Als trainer geniet je vertrouwen, mensen stellen zich open op om van jou iets te leren. Als journalist ben je juist uit op nieuws. Op zoek naar feiten die mensen soms liever verborgen houden”, waarmee zij meteen het conflict of interest bloot legde.
De journalist Johan Opdebeeck verwoordde het als volgt: “wat je tijdens een training te horen krijgt, staat op de harde schijf en kan je niet zomaar wissen. De vraag is dus niet of journalisten een waterdichte integriteit hebben, maar of ook een klant met echte communicatieproblemen dat risico neemt. Voluit gaan met iemand die de volgende dag weer aan de andere kant staat”, vindt Op de Beeck geen goede zaak. Koen Van Den Broeck doet er nog een schepje bovenop. “Ik denk dat het ook belangrijk is dat degene die de mediatraining ondergaat vooraf duidelijk weet met wie hij geconfronteerd wordt, zodat hij nog een keuze heeft. En de journalist moet toch ook duidelijk weer afwegen of het voor hem deontologisch opportuun is een opdracht te aanvaarden. Onlangs had ik nog een journalist die afhaakte, omdat de te trainen partij te dicht bij zijn interessegebied zat”.

Zelf mengde ik me ook in de discussie door los van het conflict of interest nog het geloofwaardigheidselement in te brengen dat gevaar loopt als onafhankelijke journalisten gaan mediatrainen. Nu geloof ik best dat de meeste journalisten de nodige afstand kunnen bewaren, maar we leven in een perceptiemaatschappij. Het beeld zal snel ontstaan dat een journalist die iemand kritisch op de rooster moet leggen, misschien toch niet de nodige afstand kan bewaren als bekend wordt dat diezelfde journalist al eens een behoorlijk zakcentje heeft bijverdiend in de vorm van mediatraining aan die persoon. Daarom nog eens mijn overtuiging dat serieuze media die toelaten dat hun journalisten als mediatrainer bijschnabbelen, in hun eigen voet schieten… Niet doen, dus!

Moniek Van de Wiel gaf een interessante reactie toen de discussie in de richting ging over wie er nu feitelijk geschikt is om mediatraining te geven? “Een goed journalist is niet per se een goed mediatrainer. En een actieve journalist die ook mediatrainer is, is ofwel niet geloofwaardig als journalist ofwel als mediatrainer”, luidde haar reactie.
Maar voor Hans Kriek is het allemaal niet zo’n probleem. Toen hij als mediatrainer journalisten inhuurde, zorgde hij er wel voor dat er vooraf geen conflict of interest bij zou ontstaan. Wellicht zal de al eerder aangehaalde Koen Van den Broeck dat ook gedacht hebben, totdat hij plots werd geconfronteerd met een journalist die plots afhaakte om de inmiddels welbekende redenen. Met alle respect voor Hans Kriek, maar in de praktijk is het onmogelijk om dat altijd voor te zijn. Daarom is mijn eindconclusie dat het toch het veiligst is dat journalisten en mediatrainers net als schoenmakers bij hun eigen leest blijven.

Wie meer over de pro’s- en con’s wil lezen alsook over het al dan niet bijschnabbelen door journalisten en het twijfelachtige imago van sommige mediatrainers, dan raad ik u aan het boek Mediagenie(k) te lezen, uitgegeven bij Thema. Via deze link vindt u meer informatie.

Waarom de Rode Duivels niet kunnen voetballen en Oranje nooit het WK wint

2010-07-13T21:41:00.008+02:00

Weet u waarom de Rode Duivels niet kunnen voetballen en Oranje nooit het WK zal winnen? Het is een dubbele vraag, maar laat ik beginnen met uit te leggen dat de Rode Duivels eigenlijk heel goed kunnen voetballen, maar dat ze met andere problemen te kampen hebben. In de eerste plaats met de manier waarop de voetballerij in België is georganiseerd. Net als op zoveel andere terreinen moeten ook in de sportwereld compromissen worden gesloten tussen het noorden en het zuiden. En als iets zich niet leent voor compromissen dan is dat de sport. In de sport gaat het om winnen of verliezen. Daar kun je het je echt niet veroorloven om water bij de wijn te doen.

Een tweede reden waarom de Belgen al jaren niet meer op grote interlands als het voorbije WK te bespeuren zijn en de Nederlanders wel, heeft te maken met de volksaard. Die is zo totaal verschillend en dat zie je ook in het voetbal terugkomen. Als je iets in de sport wilt bereiken dan moet je ambitie hebben, durven ondernemend te zijn, er voor de volle honderd procent voor durven gaan. Maar veel Belgische jongeren verkiezen om bij moeders pappot onder de eigen kerktoren te blijven draaien. Dat is in Nederland anders. Nederlandse jongeren zijn niet alleen veel avontuurlijker, maar ook ondernemender.

In de Belgische volksaard is veel meer risicomijdend gedrag aanwezig dan in de Nederlandse. Met z’n allen liggen de Rode Duivels voor hun eigen doel om er maar zeker van te zijn dat ze er niet eentje tegen gescoord krijgen. Hun defensieve manier van spelen levert uitermate saai voetbal op. Ze vergeten vaak dat om de wedstrijd te winnen het niet genoeg is om 0-0 gelijkspel te spelen. Je moet ook kunnen scoren.

Nederlanders overdrijven daar dan weer vaak in. Ze willen niet alleen aanvallend voetbal. Ze willen ook een mooi schouwspel neerzetten, al vormde het WK van 2010 hier een uitzondering op. Het was niet het spel wat we van ze gewend zijn en je hoeft geen voetbalkenner te zijn om te zien dat het niet echt bij hen paste. Want meestal huppelen ze als ballerina’s in hun oranje outfit over de grasmat. Kijk eens wat wij niet durven door met de hele ploeg aan te vallen. Mooi spelen lijkt soms belangrijker dan te winnen. Dan komt dat Nederland gidslandgevoel weer boven. Zie eens hoe goed wij zijn.

Door hun aanvallende spel lukt het in de regel best wel om er bij de tegenpartij zo nu en dan een balletje in te sjotten. Maar de verdediging van de Nederlanders is vaak zo lek als een mandje. Zij vergeten blijkbaar dat je een wedstrijd alleen maar kunt winnen door net een balletje meer te scoren dan je verdediging er door laat.

Door dat superverdedigende voetbal van de Belgen en het teveel op esthetica gerichte gehuppel van het Nederlandse elftal zullen wellicht daarom noch de Rode Duivels noch Oranje ooit het WK winnen.

In mijn nieuwe boek met de gelijknamige titel als dit blog, dat in september verschijnt en gaat over cultuurverschillen in het zaken doen tussen Nederlanders en Belgen, kunt u er meer over lezen. Uitgegeven bij Lannoo /Scriptum.

Mediagenie(k)

2010-03-01T22:41:00.004+01:00

Nieuws is tegenwoordig big business. Een presentatie op YouTube, een commercial op de regionale tv, een interview met BNR, een artikel in De Pers … Was op de tv vroeger iets exclusiefs, de kans dat je er nu als bedrijf mee te maken krijgt, wordt met de dag groter. Nu honderden tv- en radio-kanalen, lokale kranten en internet bovenop het nieuws zitten, ontspringt echt niemand de dans meer. De impact van de media is niet te onderschatten.

Je kunt dus maar beter zorgen dat je voorbereid bent, want voor je het weet, staan er journalisten op de stoep. In mijn nieuwste boek 'Mediagenie(k)' leg ik uit hoe je op zo'n moment moet reageren. Lichaamstaal, wat zeg je wel en wat niet, empathie en assertiviteit, interviewtechnieken, echt alles komt aan bod. En dat niet alleen, ook presentatie- en debattechniek, crisiscommunicatie, hoe gedraag je je in de studio, stropdas of geen stropdas, enzovoort. Ik heb de theorie rijkelijk gelardeerd met smakelijke anekdotes en veel voorbeelden uit de dagelijkse mediapraktijk. Volgens het Nederlandse vakblad Communicatie is alleen daarom al dit boek meer dan lezenswaardig.

Maar piano leren spelen doe je niet alleen uit een boek. Iemand die echt handig en muzikaal is en bovendien ook nog noten leert lezen, zal door de combinatie van theorie en praktijk zijn talenten in de regel nog beter kunnen aanwenden. Dat geldt wellicht ook voor ‘Mediagenie(k)’.

In dit mediagenieke tijdperk waarin niets onopgemerkt blijft, is professioneel omgaan met de pers een conditio sine qua non. Volgens een andere recensie op managementboek.nl kom je na het lezen van 'Mediagenie(k)' nooit meer voor een verassing te staan.

Ceci n'est pas une pipe

2010-01-19T14:16:00.008+01:00

Kent u hem nog Sjef van Oekel van o.a. de vroegere Nederlandse Barend Servet-show? Aan hem moest ik denken toen ik vorige week federaal minister Michel Daerden zag figureren in het parlement. Even ter opfrissing de tv-personality Sjef was in de jaren zeventig en tachtig net als deze minister vooral bekend door zijn liederlijk gedrag en onsamenhangende monologen. Hij beleefde zijn hoogtepunt toen hij tijdens een spraakmakende kerstshow straalbezopen de fietstas van zijn aangever Evert van der Pik vol kotste. Niet alleen in Nederland, maar ook daarbuiten leverden de beelden heel wat gespreksstof op. Sjefke was erin geslaagd de fijne kantjes van Nederland in het buitenland weer eens stevig op de kaart te zetten.

Min of meer hetzelfde is nu met minister Daerden, de Sjef van Oekel van de federale regering aan de hand. Ook de beelden van zijn optreden vinden niet alleen in België, maar ook in het buitenland gretig aftrek. Ze waren te zien in talkshows op de Nederlandse televisie, op de BBC en via Youtube gaan ze nu ook de rest van de wereld rond. Buitenlandse investeerders die tot dan toe nog enige twijfels hadden over de kwaliteiten van ons land zullen nu geheel overtuigd zijn van onze unique selling points…

Eigenlijk zijn die hardwerkende Vlamingen maar zuurpruimen. Oké. Het gat in de begroting valt wel een beetje groter uit dan verwacht en ook zijn we qua staatschuld hard op weg zijn om Griekenland de loef af te steken, maar wie ligt daar nu van wakker? Die staatsschuld is vanzelf gekomen en zal ook wel weer vanzelf weggaan, zei een van Daerdens illustere voorgangers en partijgenoot, wijlen Guy Mathot. Ook Mathots naam is in diverse politieke en financiële schandalen genoemd, waaronder zwart geld, dubieuze transacties, vrouwen, drank en zelfs de moord op PS-kopstuk André Cools. Hij werd echter nooit formeel veroordeeld.

Nee, verbeeldingskracht, humor en interpreteringsvermogen zijn eigenschappen die de Vlaming vreemd zijn. Ze zouden beter een voorbeeld nemen aan een van de grootste Franssprekende Belgen aller tijden, de surrealist Margritte. Als die Vlamingen nu eens zouden leren om hun jaloezie en bekrompenheid opzij te zetten, dan zouden ze het misschien wel kunnen hebben dat het doodnormaal is als een Franstalige minister een een-tweetje met zijn zoon opzet om overheidscontracten binnen te rijven. Hebben die Vlaamse kniesoren dan echt niet in de gaten dat door de hoge drankrekening van deze minister een groot gedeelte van die ontvreemde belastinggelden weer terugvloeien naar de staatskas in de vorm van accijnzen?

Nee, ceci n’est pas une pipe…

Maatpakken, mediabeleid en de Brusselse politie

2009-12-12T13:04:00.008+01:00

Het parket van Brussel heeft deze week beslist de elf Greenpeace-activisten te vervolgen die een EU-regeringstop gebruikten om hun eisen voor een groenere wereld kracht bij te zetten. Gehuld in maatpak konden zij afgelopen donderdagavond ongemerkt doordringen tot het hart van de Europese veiligheidszone waar op dat moment de EU-top werd gehouden. Wat een maatpak al niet kan verhullen…
Ze slaagden erin om ongeveer tegelijkertijd en op dezelfde plek waar de Europese regeringsleiders uit hun auto’s stapten, met hun luxe, gehuurde bolide voor de rode loper te stoppen en de beveiliging te verschalken. Voor de camera’s van de wereldpers onthulden de elf activisten vervolgens hun spandoeken en lazen ze een verklaring voor waarin ze de regeringsleiders opriepen serieus werk te maken van een co2-vrijere wereld.

Normaal gesproken zou dit incident snel zijn weggedeemsterd in de immer draaiende maalstroom van mediaberichten. Maar de politie van Brussel stak daar een stokje voor. Ze voelde zich in haar hemd gezet en reageerde gekrenkt: Een boze politiewoordvoerder verklaarde op de radio: “Als we eraan gedacht zouden hebben dat iemand zo stupide zou zijn om dergelijke gevaarlijke toestanden uit te halen, was het waarschijnlijk niet gebeurd”. Niet bepaald geruststellend voegde hij er ten overvloede aan toe: “Als mensen zwaar materiaal gebruiken om wagens van de politie na te bouwen en valse toegangsbadges te maken, dan kan iedereen binnen. Maar de politie valt niets te verwijten en er zitten geen gaten in de beveiliging van de Europese top”, zo klonk het gehaast. Enkele uren later was de woordvoerder al ietsje meer onder controle en verklaarde hij dat indien nodig er lessen uit getrokken zullen worden.

Zelfs premier Leterme scheen al snel niet meer zo zwaar aan het incident te tillen, maar twee dagen later kreeg het incident een staartje. Wellicht met de bedoeling haar zieltje schoon te wassen had de Brusselse politie klacht neergelegd tegen Greenpeace. En het Brusselse parket had besloten de elf dames en heren van Greenpeace al dan niet in maatpak te vervolgen, zo meldden de media in binnen- en buitenland.

Nu nog even wachten op de uitspraak, al weet men ook in het buitenland sinds de Dutroux-affaire dat dit in België nog wel een tijdje kan duren. Maar als die er vroeg of laat komt dan zal de Brusselse politie met dit incident wellicht voor de derde keer ongewild de wereldpers halen…

Je zou haast denken dat de beveiligingskwaliteiten van de Brusselse politie de kwaliteit van haar mediarelaties evenaart…

Het ijzer smeden als het heet is

2009-10-20T18:28:00.003+02:00

Het was koud in de ontbijtruimte van onze B&B Landseinde. Mijn vrouw had die onlangs in de oude boerenschuur ingericht, maar het bijzetkacheltje kon met moeite de temperatuur naar 18 graden brengen. Daarom stuurde mijn vrouw me op pad voor een houtkachel.

Via Google ging ik eerst op zoek naar een passend model. Al snel viel mijn oog op een kachel van het merk SAEY. De website toonde een dealerlijst, maar de eerste die ik belde nam de telefoon niet op. Kan gebeuren, dacht ik. Het is misschien net hun sluitingsdag. Maar waarom hangt zo’n bedrijf dan geen voicemail aan zijn telefoon met informatie wanneer men wel terecht kan?

Het tweede adres dat ik probeerde had dit onderdeel van de communicatie beter begrepen. Niet zo gewend aan het algemeen beschaafd Oost-Vlaams snapte ik pas na drie keer afluisteren van het bandje wat de stem me vertelde. Enkel op zaterdagen was er een kans om iemand van vlees en bloed aan de telefoon te krijgen. Nu had ik geen overmatige haast, maar of het nu om de aankoop van een product gaat, of om een goede vrijpartij. Als je het juiste momentum voorbij laat gaan dan loop je een gerede kans om op je kin te mogen kloppen…

Het derde adres in de dealerlijst leek me wel wat. Het bedrijf beschikte over een gelikte website met duidelijke informatie over modellen en prijzen. De SAEY 200 ZD die ik op het oog had stond er eveneens bij. Zelfs de telefoon werd opgenomen en men was warempel open. Ik kondigde aan zo dadelijk even binnen te wippen.

In de winkel aangekomen, legde ik waarschijnlijk aan de vrouw van de baas uit, dat ik op zoek was naar de SAEY 200ZD, juist omdat die niet teveel toeters en bellen had en scherp geprijsd was. Hij kwam namelijk in een boerenschuur te staan en vooral de functionaliteit stond daarbij voorop. Misschien omdat die SAEY ook nog verreweg een van de goedkoopste uit het assortiment was, begon de bazin plotseling moeilijk te kijken en de kachel af te kraken. “Ik geloof dat we dit model niet meer voeren en bovendien is er nooit vraag naar dit type kachel”, zei ze met een blik van het moet zeker weer de goedkoopste zijn voor dien zuinige Ollander… Tja, na 20 jaar in Vlaanderen kan ik mijn afkomst nog altijd niet goed wegsteken.
“Nooit vraag naar…? Maar ik vraag er nu toch naar?”, herhaalde ik langzaam. Ze deed of ze me niet gehoord had, maar ze had zichtbare moeite haar ergernis te verbergen voor deze eigenwijzerige Nederbelg. Intussen leidde ze me naar een fancy design kachel die tweekeer zo duur was. “Veel te prijzig”, zei ik vastberaden.
Ze gaf de moed op en om zich ervan af te maken stelde ze voor om de installateur eerst even langs te sturen. Prima idee, vond ik en ik vroeg haar of we nu meteen een afspraak konden maken. Nee, dat kon niet. Ik moest bellen en ze gaf mij een visitekaartje met daarop het telefoonnummer van de zaak waar ik me op dat moment bevond…

Ik heb het kaartje laten liggen en volgende week zal ik verder zoeken. Misschien dat ik maar eens over de nabijgelegen Nederlandse grens moet gaan informeren. Nederlanders zijn tenslotte goede commercanten, hoor je Vlamingen vaak zeggen. Maar volgens mij is zaken doen vooral een kwestie van het ijzer smeden als het heet is….

2009-05-04T00:28:00.004+02:00

Als ex-Nederlandcorrespondent en Nederlandse ervaringsdeskundige had journalist Steven De Foer op 2 mei een column in zijn eigen Standaard naar aanleiding van het drama op Koninginnedag 2009. Al moet ik oppassen met het woord drama, want in zijn ogen is dat woord er wellicht over… Een journalist van zijn statuur die gevoel heeft voor proporties, gebruikt immers bij 7 doden en nog het dubbele aan gewonden liever: een nare dag…

Maar eerst terug in de tijd: alweer in 2001 las ik een boek met als titel: Onder Hollanders. Over het wedervaren van Steven De Foer, die toen als journalist van De Belgische krant De Standaard in Nederland was gedetacheerd. Al na het eerste hoofdstuk in zijn boek had ik het gevoel dat hij gedurende zijn correspondentschap zijn woonst in Nederland nauwelijks verlaten had. Nu kan je dat doen als filmcorrespondent, wat hij nu is, want dan kan je inderdaad alles af met laptop en telefoon. Maar als buitenlandverslaggever moet je af en toe toch wel eens met je kont van achter het bureau vandaan komen en met beide voeten in de klei gaan staan om te weten wat er werkelijk aan de hand is.
Maar zo zit Steven De Foer waarschijnlijk niet in elkaar. En die overtuiging werd alleen maar sterker toen ik me uiteindelijk met veel pijn en moeite door zijn boekje had gewrongen. Deze man was beter op de redactie van zijn krant in Brussel gebleven als je tenminste toch alleen maar op wilt schrijven wat in je referentiekader past. The world according to meneer Steven De Foer...

Maar nu terug naar zijn column over het Koninginnedagdrama op zaterdag 2 mei. Daarin beschreef hij o.a. de informele reactie die een journaliste die op een persconferentie toevallig naast hem zat op persoonlijke titel had gegeven. Maar meneer Steven zag daar meteen een verhaal in. Hij maakte van haar emotionele reactie een representatieve bron en plempte die in zijn ‘kwaliteitskrant’. Meneer Steven was echter één ding vergeten: dankzij het internettijdperk bereikte zijn schrijfsel de Nederlandse journaliste en zij gaf hem op zijn eigen website van De Standaard lik op stuk. Geschrokken doordat hij op zijn eigen nest was gevangen, probeerde hij nog snel te redden wat er te redden viel en verontschuldigde zich onmiddellijk door te stellen dat het niet zijn bedoeling was om zijn Nederlandse collega te beledigen. Ik geloof hem onmiddellijk. Iemand je mening vertellen, of die nu terecht is of niet, is namelijk zeer onvlaams en op onvlaams gedrag daar heb ik bij meneer Steven tot nu toe nog niet op kunnen betrappen. Dat was dus even schrikken, toen hij ontdekte dat die Nederlandse journaliste zijn schrijfsel had gelezen.

Maar nu even terug naar waar het om gaat: vanuit mijn job als crisiscommunicatieadviseur en mediatrainer heb ik op Koninginnedag de berichtgeving zowat de hele dag op de Nederlandse tv en het Nederlandse radio 1 intensief gevolgd. Ik vond die, ondanks de vele emoties van het moment, vanuit journalistiek oogpunt uiterst zorgvuldig. Misschien dat meneer Steven zich daardoor eens zou laten inspireren?.

Wat ik al wist, na het lezen van zijn boek over zijn ervaringen als Belgische correspondent in Nederland, is met zijn stukje nog eens bevestigd: meneer Steven is een Vlaming die de wereld bekijkt vanuit zijn eigen kerktorenperspectief. Mag ik hem daarom nog een (te) laat ongevraagd advies geven? Als hij nog eens een ander land als correspondent wil leren kennen dan moet hij zich daarin werkelijk onderdompelen. Leer vooral de media van je gastland kennen, probeer de eigenheid van het nieuwe volk in alle facetten te kennen en te begrijpen.

Toen ik vroeger als Nederlander in Gent studeerde heb ik omgekeerd Nederlanders ontmoet die de wereld na vele jaren enkel vanuit hun eigen referentiekader konden beoordelen. Mensen die iedere dag een Nederlandse krant kochten en naar de Nederlandse radio en tv luisterden, keken en alles beoordeelden door hun Nederlandse bril. Mensen die dachten dat alleen onder hun eigen kerktoren de waarheid lag. Ook al waren ze in het buitenland…

Het te grote calimero-gehalte van De Gucht

2009-04-20T16:54:00.006+02:00

Gestapo-praktijken. Dergelijke grote woorden werden door de De Gucht jr. en De Gucht sr. niet geschuwd om zich in de slachtofferol te manoeuvreren nadat via een perslek bekend was geworden dat Jean-Marie Dedecker een detective had ingehuurd om de handel en wandel van vader en zoon De Gucht na te trekken. Dit naar aanleiding van mogelijke malversaties rond de sale and lease back operatie van het gerechtsgebouw van Veurne waar vader en zoon mogelijk bij betrokken zouden zijn. De detective vond geen bezwarend materiaal, maar een eigen partijman van Dedecker die het rapport in handen kreeg en nog een appeltje met zijn partijbaas te schillen had, lekte het rapport naar de pers. Het gevolg was dat Dedecker het hele weekend in een mediastorm van jewelste zat.

De familie De Gucht, inclusief alle andere gevestigde partijen gaven ronkende verklaringen waarin zij het ultieme bewijs zagen dat Dedecker niet salonfähig was. Wijs geworden door ervaringen uit het verleden pleitte het gedeelte van politiek correct Vlaanderen nog net niet voor een nieuw cordon sanitaire, intussen wetende dat zoiets toch alleen maar averechts werkt.

Nu is het inhuren van een detective om bezwarend materiaal boven tafel te krijgen over je politieke opponent niet strafbaar, maar zo’n handelwijze zegt veel over de politicus in kwestie, de sfeer in zijn partij en het huidige politieke klimaat dat alleen nog maar kan gedijen in wantrouwen. Zelfs je eigen partijkompels blijken niet meer te vertrouwen.

Formeel valt Dedecker niets te verwijten. We leven tenslotte in een rechtstaat en zo lang je de privacy van anderen niet schaadt, mag je detectives in de arm nemen om zaken uit te zoeken. Maar als parlementariër/senator bewandel je bij vermoede fraude liever de rechterlijke weg in plaats van een privédetective in te schakelen. Zoiets heeft in de beeldvorming iets smoezeligs. En Dedeckers vijanden – en dat zijn er te oordelen naar de vele commentaren intussen al heel wat – hebben dat in onze perceptiemaatschappij inmiddels keihard tegen hem gebruikt.

Rest de vraag of het vanuit communicatief oogpunt wel zo handig was van de De Gucht’s om zo fel te reageren? Waarom niet gewoon zeggen: “al huurt Dedecker nog 100 andere detectives in, dat moet hij zelf weten. Wij hebben niets te verbergen en die handelwijze van Dedecker zegt meer over de manier waarop hij in het leven staat dan over zijn vermeende aantijgingen”… Door over Gestapopraktijken te spreken krijgt de reactie van vader en zoon De Gucht naar mijn mening een net een iets te groot calimero-gehalte…

Free publicity en 1 aprilmoppen

2009-04-06T23:19:00.007+02:00

Landseinde: zo hebben we de boerderij genoemd die we enkele jaren geleden kochten op enkele tientallen meters over de grens van Zeeuws-Vlaanderen met België. De boerderij ligt in het prachtige krekengebied dat zich in beide landen uitstrekt. In het landschap staan her en der wat grenspalen die als echte landmarks de grens markeren. Toen ik laatst twee bijna niet van echt te onderscheiden grenspalen op de kop kon tikken, liet ik die kans niet voorbij gaan. Instinctmatig voelde ik aan dat die palen pr-potentieel hadden voor de in aanbouw zijnde Bed & Breakfast van mijn vrouw hier op Landseinde. Volgende maand (1 mei 2009) is het dan zo ver. Dan hopen we op Landseinde onze eerste gasten te ontvangen. Om wat aan naamsbekendheid te doen vroeg mijn vrouw me onlangs of ik als pr-boy voor haar winkel niet wat free publicity kon maken. Met 1 april in aantocht en de nepgrenspalen, was het plan snel bedacht. Enkele dagen vóór 1 april gooiden we in Nederland en België een persbericht uit met de volgende titel:

Grenspalen tussen België-Nederland illegaal verplaatst

Nog geen uur later hadden we beet: een fotograaf van de Telegraaf aan de lijn. Hij wilde de volgende dag al langskomen, maar ik maakte hem erop attent dat we een embargo op het persbericht hadden gezet dat tot 1 april liep. Toen begon het bij hem te dagen, maar hij nam het nogal persoonlijk op. Geïrriteerd en waarschijnlijk met het schaamrood op zijn kaken haakte hij snel in. Gelukkig zagen het Nederlandse AD, Het Belgische Nieuwsblad, de regionale pers maar ook de radio en zelfs de electronische nieuwsmedia er wel de grap van in. Mijn vrouw vond het allemaal wel spannend, want ze had eigenlijk nog geen media-ervaring. Maar zelfs een live-interview met de Belgische vrt-radio liep als een trein. Veel mensen hebben me inmiddels gevraagd of ik ze mediatraining heb gegeven. Laten we het erop houden dat ze gewoon een natuurtalent is.

Intussen is de verwarring hier in het Belgische Sint-Margriete compleet. Heel wat mensen komen zich vergapen aan die nepgrenspaal. Is die nu echt? Zijn we nu in Nederland? Of zijn we nu in België? Is dat wel legaal wat die mensen daar uitspoken?

Hoe het ook zij: met deze pr-stunt hebben we in ieder geval Landseinde en de B&B van mijn vrouw stevig op de kaart gezet.

De ankervrouwen van Terzake

2009-03-18T19:06:00.007+01:00

Cobra Cools, zo noemde een bekende politicus laatst Kathleen Cools toen we het tijdens een mediatraining over de ankervrouwen van het tv-programma Terzake hadden. Of ze een overtreffende trap is van haar vrouwelijke collega’s Liesbeth Imbo en Annelies Beck laat ik even in het midden.. Maar wat ik wel vaststel is dat ze alle drie hun uiterste best doen om elkaar te overtreffen in het stellen van netelige vragen en het onnodig onderbreken. Ze zouden wat dat betreft eens een voorbeeld mogen nemen aan hun collega Lieven Verstraete. Hij weet van een interview veel meer een echt gesprek te maken, terwijl hij, indien nodig, ook de hardere vragen niet uit de weg gaat. Trouwens, betekent interview niet letterlijk vraaggesprek?

Nu is er met het stellen van lastige vragen niets mis. Vroeger stond Phara de Aguirre daar al bekend om. Maar het verschil is, dat zij het deed en nog altijd doet als het nodig is. Dit in tegenstelling tot het eerdergenoemde vrouwelijke Terzake-trio dat waarschijnlijk denkt dat het zo hoort. Tenzij deze drie dames van ieder interview een soort mediatraining willen maken. Want dan gaat het ook niet zozeer om het boven water krijgen van interessante informatie, maar om de vraagvalkuilen waar je klanten na verloop van tijd natuurlijk niet meer in mogen lopen.

Nu is er met een hard en kritisch interview niks mis. Sterker nog: het kan heel spannende tv opleveren, zoals programma’s als Hardtalk op de BBC World geregeld laten zien. Maar harde interviews moeten geen doel op zich vormen, maar juist een middel zijn om informatie boven water te krijgen die anders verborgen zou blijven.

Om een goed tv-anker te worden is het hebben van een sterke ego bijna een selectiecriterium. Maar aan alles zijn grenzen. Een goede interviewer zit er namelijk niet voor zichzelf, maar moet in de eerste plaats als facilitator optreden. Hij zal de vragen moeten stellen die de mensen zich in de huiskamer stellen. Hij zal het gesprek moeten stroomlijnen, zodat de kijker niet wordt lastig gevallen met minder relevante bijzaken. Natuurlijk mag de interviewer stevig doorvragen als hij het gevoel krijgt dat zijn studiogast informatie probeert achter te houden of een eenzijdige voorstelling van zaken probeert te geven. Maar het is zeker niet de bedoeling om ter eigener eer en glorie aan egotripperij te doen in de sfeer van: kijk eens wat ik allemaal wel niet durf te vragen. Tenzij het de bedoeling is om de kijkers weg te jagen…

Heineken en Nederbelgen

2009-02-02T11:57:00.008+01:00

Ik ben een echte Nederbelg. Mijn leven heeft zich tot nu voor de helft in Nederland en voor de andere helft in Vlaanderen afgespeeld. Nu drink ik als kleinzoon van een bierbrouwer graag een goed glas bier en om maar een open deur in te trappen: dan woon je op dit gebied in België niet verkeerd.

Niet uit gevoelens van chauvinisme, maar aan het in Vlaanderen populaire Heineken-bashen heb ik nooit meegedaan. Zeker als het vers van de tap komt en in het juiste glas getapt, is Heineken gewoon een heerlijk biertje. Wellicht daarom was ik al snel een early user van de Heineken Beertender, het Heineken thuisbiertapsysteem. Toen ik het aanschafte, was het ook bij ons thuis snel een doorslaand succes. Het systeem werkte perfect, al waren de vaatjes wel erg snel leeg.

Het succes van de beertender was andere brouwerijen niet ontgaan. Groot was dan ook mijn vreugde toen in België AB-Inbev met hun Perfect Draft op de markt kwam. Nu is, zoals gezegd, een Heineken niet te versmaden, maar er gaat toch niets boven een versgetapte Jupiler of Hoegaarden. Bovendien bleken die Belgische vaatjes net een slag groter te zijn wat het bierplezier verlengde.

Even nog heb ik beide systemen op de keukenaanrecht gehad, naast de Senseo en een ander high tech espressoapparaat. Maar in tegenstelling tot de twee koffieapparaten vond ik twee bierpompen in de keuken eigenlijk wel een beetje decadent.

Natuurlijk maakte ik er wel de blits mee bij mijn biervrienden. Zo kon ik een Heineken tappen voor mijn Hollandse vrienden en een Jupiler, Stella of Hoegaarden voor mijn Belgische vrienden, dacht ik... Maar vanaf de dag dat ik de Perfect Draft in gebruik had genomen, bleef de Beertender onaangeroerd. Het ijzersterke imago van België als bierland, daar kon bij mijn Hollandse vrienden zelfs de Heineken beertender niet tegenop.

Vorige week heb ik de Heineken beertender maar op internet gezet. Snel had hij een nieuwe bestemming gevonden. Niet in België, maar in Friesland. Nee, met Heineken zal het in België nooit wat worden. Zelfs niet bij Nederbelgen…

Reputatieschade en de media

2009-01-19T14:23:00.005+01:00

In mijn werk heb ik regelmatig met de nieuwsmedia te maken. Zowel als er positief, als negatief nieuws door mijn opdrachtgevers te melden is. Om op voorhand incidenten te voorkomen wijs ik mijn klanten vaak op een aantal spelregels die zij normaliter kunnen hanteren in het omgaan met de pers (zie ook do's & dont's op www.mediatraining.be of www.mediatraining-experts.nl. Door die toe te passen kunnen ze vaak een hoop ellende met de media voorkomen.

Toch gaat het zeker bij crisissituaties dikwijls fout. Onder de druk van de deadline en de angst dat een ander medium met de primeur gaat lopen, worden feiten niet of onvoldoende door journalisten gecheckt.

Nu is een primeur het zout in de pap voor iedere journalist, maar als daar tegenover staat dat mensen en/of bedrijven hierdoor zware (reputatie)schade kunnen oplopen, doordat de feiten onvoldoende gecheckt zijn, dan hebben journalisten een zware verantwoordelijkheid.

Onder de eerdergenoemde druk van de deadline, de angst van het verliezen van de primeur, maar ook omdat commerciële belangen een rol spelen - de krant is tenslotte een product die iedere dag weer verkocht moet worden - springen journalisten daar regelmatig te lichtzinnig mee om. Toen ik gisteren mijn bureau aan het opruimen was, viel mijn oog op een uitgeknipt artikeltje dat hierover ging. De WRR (Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid) - een belangrijk adviesorgaan van de Nederlandse regering – deed daarin een paar belangrijke aanbevelingen over de kwaliteitsbewaking van de journalistiek, want ook die staat onder druk.
Volgens de WRR moeten burgers die door de media zijn benadeeld een versterking krijgen van hun rechtspositie. Hierdoor kunnen zij bij de aanbieders van nieuws de mogelijk opgelopen reputatie- of inkomensschade verhalen. De WRR wil dat naar de mogelijkheden hiervan onderzoek wordt verricht. Een mogelijkheid zou zijn om een wettelijk recht op weerwoord in te voeren.
Daarnaast vindt de WRR het raadzaam als de media openheid geven over hun kwaliteitscriteria. “Waarom geen "code of conduct" van de krant dat alle feiten twee keer gecheckt worden”, opperde een woordvoerder van deWRR.
De WRR heeft gelijk: wat in het bedrijfsleven al jarenlang geldt: het hebben van duidelijke kwaliteitsnormen waarop men afgetoetst kan worden, zou natuurlijk ook moeten gelden voor de media. Om te beginnen voor de zogenaamde kwaliteitsmedia...

Vakbonden en arbeidsmoraal

2008-12-09T14:50:00.005+01:00

“Op mijn 55-jarige leeftijd ben ik nog te jong om met pensioen te gaan, maar te oud om nog een andere baan te vinden”, zegt een Ikea-medewerkster afgelopen zaterdag in De Standaard naar aanleiding van haar overplaatsing van Ternat naar Gent. Ook zegt de dame, die in Ternat geboren en getogen is, angst te hebben voor het nieuwe. De ABVV-vakbondssecretaris vult haar aan: “Veel mensen werken al van bij de opstart bij Ikea Ternat. Hun partner werkt in de streek, de kinderen gaan in de buurt naar school. Dan pak je niet zomaar je koffers om je werkgever te volgen…”
Het legt pijnlijk bloot wat er schort aan onze arbeidsmoraal: er is bij veel mensen een totaal gebrek aan veranderingsbereidheid. Tegelijkertijd toont het artikel hoe maatschappijvreemd de vakbond bezig is door de werknemers te laten geloven dat gebrek aan flexibiliteit een recht is. À propos, ik heb het net ingetikt in de routeplanner: Ternat-Gent is nauwelijks 40 km…

Terwijl de economische crisis volop voortraast, begrijpen veel vakbondsleiders en werknemers nog altijd niet dat de tijden veranderd zijn. Waar baseren veel Vlamingen het op door te stellen dat met de werkgever meeverhuizen eigenlijk wel erg veel gevraagd is, terwijl het in de meeste andere landen de gewoonste zaak van de wereld is? Intussen huilen de vakbonden net zo hard mee met hun achterban om die kerktorenmentaliteit in stand te houden.

Waarom eigenlijk? Is het angst om de achterban voor het hoofd te stoten of hebben de vakbonden nog altijd niet in de gaten dat de wereld aan het veranderen is en dat als gevolg daarvan er ook andere eisen aan de moderne werknemers worden gesteld? Intussen doen de bonden hun best om zich af te sluiten van de nieuwe realiteit en in plaats daarvan de tegenstelling werkgever/werknemer te cultiveren. Iets wat in de 19e eeuw en een groot deel van de 20e eeuw actueel was. Maar de tijden zijn veranderd. De vaste baan bestaat bijna niet meer. Repetitieve arbeid is in sneltreinvaart aan het verdwijnen. En wat er nog van over blijft, vertrekt naar de goedkope loonlanden. Daarvoor in de plaats komen banen, of beter gezegd, taken. Taken met een hogere toegevoegde waarde, zoals iemand die na een gedegen verkoopopleiding als taak krijgt zoveel mogelijk keukens bij Ikea te verkopen. De nieuwe realiteit is dat mensen die taken en de daarvoor vereiste kennis, moeten aanbieden op plekken waar er vraag naar is. In dit geval niet meer in Ternat, maar in Gent.

Daarom zou de vakbond dringend zijn rol als belangenvertegenwoordiger van de werknemer moeten aanpassen aan de moderne tijd. In plaats van looneisen te stellen, zouden de bonden kunnen helpen om voorwaarden te scheppen om die kennis samen met de werkgever te ontwikkelen. Helpen bij het ontwikkelen van een carrière voor het leven die men bij verschillende werkgevers op verschillende plekken zal gaan doorlopen. Dat is de nieuwe realiteit. Maar In plaats daarvan cultiveren ze de grotendeels achterhaalde werkgevers-werknemerstegenstellingen. In het Ikea-artikel zeurt ABVV-vakbondssecretaris Anita Van Hoof liever over de sociale dialoog die verzuurd zou zijn. Ook zou volgens de vakbondsvrouw de sfeer op de werkvloer verziekt zijn. En om de ontevredenheid nog verder aan te wakkeren, klaagt ze notabene over de toegenomen arbeidsdruk. Een verbazingwekkende stemmingmakerij, zeker als men beseft dat juist Ikea op sociaal gebied één van de best geleide bedrijven van België is.

Als het Ikea-artikel voor mij iets duidelijk heeft gemaakt dan is het dat het dringend tijd wordt dat de werknemer zijn ogen moet openen voor de nieuwe realiteit en dat de vakbond hem hierbij moet helpen. In plaats van verder te dromen, zorgen we er met z’n allen beter voor dat we van deze nieuwe realiteit deel kunnen uit maken!

Wel schnabbelen, niet debatteren

2008-11-25T16:34:00.006+01:00

Verkoopt de journalistiek zijn onafhankelijkheid door bijvoorbeeld tegen betaling mediatraining te geven? Om daar klaarheid in te krijgen heb ik gisteren in een brief aan de Vlaamse Raad voor de Journalistiek gevraagd om hierover een standpunt in te nemen.

Tot nu toe heeft de Vlaamse journalistiek het debat hierover gemeden. Vreemd, want het is vooral de journalistiek die (terecht) van alles en iedereen maximale openheid verlangt, maar zich sluit als een Zeeuwse oester als het om de eigen openheid gaat.

Ruim 4 jaar geleden hield ik onder ca. 70 journalisten van de Vlaamse geschreven en audiovisuele media een rondvraag over dit onderwerp. Dit om na te gaan hoe het in die wereld met hun nevenfuncties en de transparantie is gesteld. Slechts 11 bruikbare reacties leverde dit op. Qua respons en representativiteit was deze rondvraag mislukt. Journalisten die toch aan de rondvraag aandacht wilden besteden, werden door hun hoofdredacties teruggefloten. Een van de argumenten was dat ik als gewone sterveling deze zaak had aangekaart, en het was niet aan mij om als niet-journalist de beroepsgroep hierover tekst en uitleg te vragen…
Intussen woedde in Nederland dezelfde discussie volop met als resultaat dat het bij het NOS-journaal verboden werd om alleen al omwille van de beeldvorming bij te schnabbelen. Want hoe kon een journalist een manager of politicus kritisch ondervragen als hij er net een paar dagen eerder goed geld aan had verdiend door de persoon op een moeilijke kwestie voor te bereiden, was de redenatie. Maar het Vlaamse journaille dronk een glas, deed een plas en alles bleef zoals het was.

Tot in het voorjaar van 2005. Er brak toen een relletje uit omdat Siegfried Bracke, politiek journalist bij de Vlaamse staatsomroep VRT in opspraak kwam omdat hij voor het Vlaams Belang een debat had gemodereerd. De Vlaamse Raad voor de Journalistiek was echter van mening dat dergelijke schnabbels moeten kunnen getuige hun uitspraak hierover: “er zijn geen beroepsethische beletsels dat journalisten debatten mogen modereren en lezingen mogen geven”.
Maar over mediatraining geven door journalisten, deed de Raad geen uitspraak, vandaar mijn verzoek aan de Raad om ook hierover een standpunt in te nemen.

Meer precies heb ik Raad de volgende vragen gesteld:
1. Mogen journalisten hun normale journalistieke werkzaamheden combineren met het geven van mediatraining aan vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, de politiek en andere maatschappelijke spelers, zoals vakbonden, drukkingsgroepen, enzovoort.
2. Meer specifiek:
- In hoeverre mogen financieel-economische journalisten trainingen geven aan vertegenwoordigers van het bedrijfsleven en de financiële wereld?
- In hoeverre mogen politieke journalisten mediatraining geven aan politici of vertegenwoordigers van andersoortige maatschappelijk ideologische entiteiten?
3. Indien de Raad van mening is dat zij wel mediatraining mogen geven, mogen journalisten daar dan een vergoeding voor vragen?

De reden waarom ik graag over bovengenoemde vragen advies zou willen hebben zijn:
- Als kritische nieuwsconsument die voortdurend op zoek is naar zo objectief mogelijke informatie wil ik van een beroepsgroep die onafhankelijkheid nastreeft weten hoe het staat met de eigen transparantie over nevenactiviteiten die mogelijk die onafhankelijkheidspositie in gevaar brengt.
- Het geven van communicatietraining, zoals mediatraining, is een vak. Meermaals is gebleken is dat journalisten die zich zonder de juiste kwalificaties op het trainingsterrein begeven voor dit vak onbekwaam zijn, hetgeen afbreuk doet aan het kwaliteitsimago van communicatie/mediatrainer.
- Concurrentiebederf: zelfstandige trainers hebben een zwaardere kostenstructuur. Naast hun normale kosten die voortvloeien uit de bedrijfsvoering, het verwerven van opdrachten, het betalen van salarissen en sociale lasten, ontvangen schnabbelende journalisten via hun werkgevers in de regel al een goed salaris en zijn ze al sociaal verzekerd. Hierdoor kunnen ze hun diensten aanbieden tegen scherpere tarieven, waar de commerciële aanbieders van mediatrainingen nooit tegenop kunnen met oneerlijke concurrentie als gevolg.

Intussen zie ik met grote belangstelling uit naar het antwoord van de Raad. Wat zal het worden? Wel schnabbelen, maar niet debatteren… of wel debatteren en ophouden met dat geschnabbel? Ik ga het debat in ieder geval niet uit de weg…

Een kat in het nauw

2008-11-08T13:29:00.005+01:00

Nee, ik heb niks tegen Noël Slangen, de bekendste communicatiespecialist van Vlaanderen. Maar ik vind het op zijn minst wonderlijk hoe hij er iedere keer weer in slaagt zich door zijn allerbelabberdst mediaoptreden in de nesten te werken. Als communicatiespecialist zou hij toch moeten weten dat wanneer je wordt aangevallen in de media, je beter op je eigen speelhelft blijft. Met andere woorden: vertel je eigen verhaal in plaats van te speculeren over zaken die moeilijk te bewijzen zijn en waar je moeilijk vat op krijgt. Doe je dat toch dan vertroebel je onnodig je kernboodschap, zoals bij de mediarel dat er mogelijk gesjoemeld zou zijn rond een al dan niet bestaand contract tussen Groep C, zijn communicatiebureau en de BAM (de Antwerpse Oosterweelverbinding ). Wat er nu blijft hangen rond de hele kwestie is een geur dat hier beslist meer aan de hand is.

Merkwaardig is dat meneer Slangen in zijn communicatie eerst de BAM de wind van voren geeft, omdat die in een brief aan het Vlaams parlement had bevestigd dat er inderdaad geen contract was met Groep C, het bureau van de communicatiespecialist. Eerst door te zeggen de reactie van de BAM te betreuren, om vervolgens te suggereren dat die brief van de BAM wellicht was ingegeven door andere oorzaken… Welke die mochten zijn, daarover deed hij het zwijgen toe. Hiermee beet Noël Slangen indirect in de hand die hem voedt. Maar dat was voor hem niet genoeg. Hij richtte voorts verdachtmakingen aan het adres van Jan Peumans van de NVA die tegen hem zou complotteren vanwege een dubieuze benoeming van een NVA-gezinde communicatie-ambtenaar. Als er bij de burger nog twijfels waren dat hier meer aan de hand zou zijn, dan waren die nu wel weggenomen. Dit stonk!

Wat bezielde meneer Slangen om er weer zo’n typisch ingewikkelde complottheorie bij te slepen die bijna geen hond begrijpt? Hierdoor heeft hij zijn verhaal zo complex gemaakt dat de kern van zijn boodschap verloren is gegaan. In principe was zijn verhaal toch simpel: “Er is een contract tussen BAM en medecontractant TV SAM. TV SAM heeft het recht om in de private markt zijn onderaannemers vrij te kiezen. Groep C is één van die onderaannemers. Allemaal volstrekt volgens de regels”. Waarom heeft hij dat niet benadrukt? Tenzij hij natuurlijk toch iets te verbergen heeft…

Nu heeft ook meneer Slangen uiteraard het recht zich te verdedigen. Maar als hij in plaats van zijn eigen kernboodschap zijn belangrijkste politieke tegenstander in de media in diskrediet gaat brengen, dan verlaat hij zijn comfortzone. Hij gaat dan spelen op de helft van de tegenpartij. Zo raak je in een polemiek en het gevolg is dat zijn eigen kant van het verhaal wordt ondergesneeuwd. Maar dat is nog niet alles, want wie stelt moet bewijzen. Hij zal er ook nog eens voor moeten zorgen zijn verdachtmakingen aan de NVA hard te kunnen maken. Mocht dat niet lukken dan zouden die wel eens als een boemerang terug kunnen komen, wat nu ook dreigt te gebeuren. Want intussen heeft de NVA laten weten een klacht in te dienen tegen de communicatieadviseur naar aanleiding van diens verdachtmakingen. Iets wat hij natuurlijk had kunnen voorzien. Tenzij we nu nog maar het topje van de ijsberg hebben gezien en meneer Slangen deze situatie heeft uitgelokt om een extra mistgordijn te creëren?

Maar wellicht moeten we er ook niet teveel achter zoeken. Misschien waren zijn emoties sterker dan de nood aan een duidelijke communicatiestrategie. In dat soort gevallen bijt je liever je tong af in plaats van naar de media te stappen en te speculeren over de verborgen agenda’s van je criticasters. Mocht hij daarentegen wel een strategie hebben gehad, schiet dan niet op de boodschapper, maar breng je eigen verhaal. Tenzij je een kat in het nauw bent…

Een kat in het nauw

2008-11-08T13:00:00.002+01:00

Nee, ik heb niks tegen Noël Slangen, de bekendste communicatiespecialist van Vlaanderen. Maar ik vind het op zijn minst wonderlijk hoe hij er iedere keer weer in slaagt zich door zijn allerbelabberdst mediaoptreden weer in de nesten te werken. Als communicatiespecialist zou hij toch moeten weten dat wanneer je wordt aangevallen in de media, je beter op je eigen speelhelft blijft. Met andere woorden: vertel je eigen verhaal in plaats van te speculeren over zaken die moeilijk te bewijzen zijn en waar je moeilijk vat op krijgt. Doe je dat toch dan vertroebel je onnodig je kernboodschap, zoals bij de mediarel dat er mogelijk gesjoemeld zou zijn rond een al dan niet bestaand contract tussen Groep C, zijn communicatiebureau en de BAM (de Antwerpse Oosterweelverbinding ). Wat er nu blijft hangen rond de hele kwestie is een geur dat hier beslist meer aan de hand is.

Merkwaardig is dat meneer Slangen in zijn communicatie eerst de BAM de wind van voren geeft, omdat die in een brief aan het Vlaams parlement had bevestigd dat er inderdaad geen contract was met Groep C, het bureau van de communicatiespecialist. Eerst door te zeggen de reactie van de BAM te betreuren, om vervolgens te suggereren dat die brief van de BAM wellicht was ingegeven door andere oorzaken… Welke die mochten zijn, daarover deed hij het zwijgen toe. Hiermee beet Noël Slangen indirect in de hand die hem voedt. Maar dat was voor hem niet genoeg. Hij richtte voorts verdachtmakingen aan het adres van Jan Peumans van de NVA die tegen hem zou complotteren vanwege een dubieuze benoeming van een NVA-gezinde communicatie-ambtenaar. Als er bij de burger nog twijfels waren dat hier meer aan de hand zou zijn, dan waren die nu wel weggenomen. Dit stonk!

Wat bezielde meneer Slangen om er weer zo’n typisch ingewikkelde complottheorie bij te slepen die bijna geen hond begrijpt? Hierdoor heeft hij zijn verhaal zo complex gemaakt dat de kern van zijn boodschap verloren is gegaan. In principe was zijn verhaal toch simpel: “Er is een contract tussen BAM en medecontractant TV SAM. TV SAM heeft het recht om in de private markt zijn onderaannemers vrij te kiezen. Groep C is één van die onderaannemers. Allemaal volstrekt volgens de regels”. Waarom heeft hij dat niet benadrukt? Tenzij hij natuurlijk toch iets te verbergen heeft…

Nu heeft ook meneer Slangen uiteraard het recht zich te verdedigen. Maar als hij in plaats van zijn eigen kernboodschap zijn belangrijkste politieke tegenstander in de media in diskrediet gaat brengen, dan verlaat hij zijn comfortzone. Hij gaat dan spelen op de helft van de tegenpartij. Zo raak je in een polemiek en het gevolg is dat zijn eigen kant van het verhaal wordt ondergesneeuwd. Maar dat is nog niet alles, want wie stelt moet bewijzen. Hij zal er ook nog eens voor moeten zorgen zijn verdachtmakingen aan de NVA hard te kunnen maken. Mocht dat niet lukken dan zouden die wel eens als een boemerang terug kunnen komen, wat nu ook dreigt te gebeuren. Want intussen heeft de NVA laten weten een klacht in te dienen tegen de communicatieadviseur naar aanleiding van diens verdachtmakingen. Iets wat hij natuurlijk had kunnen voorzien. Tenzij we nu nog maar het topje van de ijsberg hebben gezien en meneer Slangen deze situatie heeft uitgelokt om een extra mistgordijn te creëren?

Maar wellicht moeten we er ook niet teveel achter zoeken. Misschien waren zijn emoties sterker dan de nood aan een duidelijke communicatiestrategie. In dat soort gevallen bijt je liever je tong af in plaats van naar de media te stappen en te speculeren over de verborgen agenda’s van je criticasters. Mocht hij daarentegen wel een strategie hebben gehad, schiet dan niet op de boodschapper, maar breng je eigen verhaal. Tenzij je een kat in het nauw bent…

Televisiecratie

2008-10-21T17:49:00.004+02:00

Televisiecratie, videocratie, emocratie. Het zijn woorden die in tijden van belangrijke verkiezingen zoals nu in de VS, veelvuldig opduiken. Onze democratieën zijn ingrijpend veranderd sinds de opkomst van de televisiecratie. Het beeldscherm overheerst steeds meer. Burgers kijken gemiddeld meer dan 3 uur televisie per dag. Daar komt nog bij het groeiend aantal uren op internet waar beelden en teksten steeds meer een combinatie vormen. Televisie en internet zijn voor de kiezers de belangrijkste en vaak zelfs enige twee bronnen geworden van politieke informatie.

Nu weten alle politici al sinds het debat van de eeuw tussen Kennedy en Nixon dat televisie uiterst belangrijk is. Dat je ervoor moet zorgen dat je op het scherm goed overkomt. Dat je geen donkere baardlijn moet hebben, je make-up in orde moet zijn, beter geen stralend wit hemd aantrekt, in eenvoudige en beknopte woorden moet spreken, dat je je non-verbale communicatie goed beheerst, enzovoort. Veel van die zaken zijn aan te leren. Maar de echte professionele politicus weet dat de televisiecratie nog veel verder gaat. Want succesvolle politici beginnen hun eigen tv-optredens steeds meer pro-actief te regisseren. De Amerikaanse presidentskandidaten omringen zich tijdens publieke optredens heel bewust met bekende sterren. Bruce Springsteen treedt op tijdens een verkiezingsbijeenkomst van Obama. Want in Amerika kom je alleen in het witte huis als je de show en de glitter rondom je eigen personnage maximaal kunt regisseren.

Dit soort mannetjesmakerij blijft al lang niet meer beperkt tot Amerika, zoals we bij Nicolas Sarkozy gezien hebben. Deze man is gek op sterren. Zelfs zo gek dat hij na zijn verkiezing met eentje getrouwd is. Sterren stralen namelijk beroemdheid en succes uit en als geen ander besefte hij dat door hun nabijheid wat van dit sterrendom op hem zou afstralen. Maar wie voor een te grote nabijheid van sterren kiest, kan zich er ook aan verbranden. Op een gegeven moment overdreef hij toen hij met Carla Bruni van de werkelijkheid leek te vervreemden. Zijn eigen televisiecratie begon zich tegen hem te keren.

Toch zijn de VS geen Europa. Zo vormen mensen als Yves Leterme, J.P. Balkenende en Angela Merkel zo ongeveer het tegenovergestelde van de politieke glittersterren als Obama en Sarkozy. Enerzijds zal het ongetwijfeld met de volksaard te maken hebben. Vlamingen, Nederlanders en Duitsers laten zich niet zo snel het hoofd op hol brengen. Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg. Zeker in een tijd dat de broeksriem moet worden aangetrokken kiezen zij liever voor politici met de uitstraling van een degelijke boekhouder dan voor een tafelspringerige politicus met de allure van een rockster.
Die Fransen, die zitten duidelijk anders in elkaar. Hun volksaard is wat nationalistischer. Wellicht zagen zij in Sarkozy een nieuw soort Napoleon die appelleert aan de nationalistische gevoelens van de Franse natie. Die hen doet dromen van het grote Frankrijk van weleer…

McCain wint eerste verkiezingsdebat

2008-09-29T17:46:00.003+02:00

De wens is de vader van de gedachte. Dat gevoel bekroop me toen ik de eerste mediacommentaren las na afloop van het eerste verkiezingsdebat tussen Obama en Mc Cain. Obama werd tot overwinnaar uitgeroepen en in het slechtste geval was het een gelijkspel, vonden de meeste commentatoren.

Nu heeft het journaille in de regel altijd al de voorkeur voor de democraten gehad, maar dat mag geen excuus zijn voor subjectiviteit. Want of je het nu leuk vindt of niet, het was zonneklaar dat Mc Cain dit eerste verkiezingsdebat heeft gewonnen. Niet dat het een klinkende overwinning was, maar wil Obama de volgende president van de Verenigde Staten worden dan zal hij toch overtuigender moeten overkomen.

Obama startte weliswaar sterk. Bij de openingsronde keek hij goed in de camera waarlangs hij zich tot het Amerikaanse volk richtte, terwijl Mc Cain aanvankelijk voortdurend zijn keel schraapte toen hij in het begin aan het woord was. Hij had duidelijk last van een koude start, terwijl Obama meteen goed op dreef leek. Maar Mc Cain herpakte zich snel.

Tijdens het eerste deel van het debat dat ging over de economische crisis, deden ze niet voor elkaar onder, terwijl men juist zou verwachten dat Obama brandhout zou maken van het gevoerde republikeinse beleid. Maar nee hoor. Obama toonde zich te mak en Mc Cain pareerde met groot gemak de aanvallen van Obama door zich op te werpen als het l' enfant terrible van de republikeinen die eigenlijk altijd al tegen de plannen van Bush was geweest. Niet dat Mc Cain zo scherp debatteerde, want net als Obama had ook hij geen duidelijk antwoord op de herhaalde vraag van debatleider Jim Lehrer, waar die 700 miljard dollar gehaald moest worden die de kredietcrisis een halt zouden moeten toeroepen. Een vraag die ze toch hadden kunnen verwachten, maar waarop geen antwoord kwam. Tot dan waren er geen winnaars of verliezers.

Toen het over het buitenlands beleid ging, kantelde het debat in het voordeel van Mc Cain. Op de vaderlijke toon die ook Reagan zo eigen was, speelde Mc Cain zijn ervaringstroef uit en schilderde hij Obama af als een goedbedoelende ‘Rooky’ aan wie we toch niet de toekomst van Amerika zouden mogen toevertrouwen. En dat allemaal op een toontje van: ga maar rustig slapen Amerika, papa Mc Cain zal er wel voor zorgen dat u morgen weer gezond wakker wordt…

Toen het over Irak ging, maakte Obama het hem nog even lastig. Maar Amerika is nog meer dan Europa een perceptiemaatschappij waarbij niet de inhoud, maar de vorm prevaleert. Mc Cain was net wat populistischer bezig en bespeelde net ietsjes handiger de emoties van de kijker. En of we het nu leuk vinden of niet, daar valt vooral de Amerikaanse kiezer voor.

Bedankt Nokia België!

2008-08-12T23:37:00.003+02:00

Het zwembad in Thailand waarin mijn vrouw en ik deze zomer heel wat uurtjes vertoefd hebben, werd gevoed met zeewater. Toen ik daar afgelopen zomer op een vroege ochtend al zo’n halfuur in aan het dobberen was, voelde ik plotseling iets hards in de linkerzak van mijn zwembroek. Aanvankelijk hechtte ik er geen aandacht aan. Maar opeens drong het tot me door: dat was verdomme mijn gsm. Snel het water uit en het ding onder de kraan gehouden. Daarna heb ik hem met de hotelföhn goed drooggemaakt in de hoop hem nog aan de praat te krijgen.

Nu had ik in het verleden al eens een gsm in de drinkbak van mijn schapen laten vallen en nadien bleek dit een goede aanpak te zijn, want hij deed het weer perfect. Een Nokia kan bovendien tegen een stootje. Maar zoetwater is geen zoutwater. Zelfs de elektronica van Nokia is daar niet tegen opgewassen.

De SIM-kaart was gelukkig niet aangetast en met de gsm van mijn vrouw kon ik me gelukkig nog uit de slag trekken. Tijdens een tussenstop kocht ik op het Londense Heathrow snel een nieuwe Nokia en ik vroeg de verkoper om er eentje te doen met een oplader waar geen Engelse stekker aanzat. Geen probleem, zei hij, maar al pratende over ondermeer de garantiebepalingen was hij dat waarschijnlijk vergeten. Thuisgekomen kon ik de Nokia niet opladen.

Via de website van Nokia België ben ik vervolgens op zoek gegaan naar verdelers. Maar die konden me alleen helpen als ik 22 EUR zou neertellen voor een oplader met een continentale stekker. Waarom moest ik opdraaien voor een onoplettendheid die een verkoper op Heathrow in alle drukte gemaakt had, legde ik vergeefs uit.

Tja, dan maar een fax gestuurd naar het hoofdkantoor van Nokia België waarin ik het probleem nog eens uit de doeken deed. Twee dagen later had ik met een keurig With Compliments-kaartje een nieuwe oplader via de post in huis. Bedankt Nokia België. Zo kan het dus ook!

De schijnopenheid van Fortis

2008-08-07T11:01:00.003+02:00

“Be good and tell it”, is een oud adagium in de pr-wereld. Maar bij Fortis denken ze daar anders over. Daar luidt het: “Make the world believe to be good, but act the opposite”. Communicatie als schijnopenheid. Het ironische aan deze zaak is dat iedereen in de gaten heeft dat Fortis zich communicatief steeds verder in de nesten aan het werken is, behalve de Fortis-directie zelf. Daar kiest men voor communicatie als doekje voor het bloeden. Wanneer gaat de kersverse CEO echt serieus werk maken van een open communicatie, zoals hij bij zijn aantreden beloofd had?

Even ter opfrissing voor de mensen die de pr-ramp van Fortis niet van nabij hebben gevolgd: De bankverzekeraar voerde in juni tegen een zeer lage prijs een kapitaalverhoging door van 1,5 miljard EUR, terwijl het voortdurend de aandeelhouders in de waan had gelaten geen vers geld nodig te hebben. Tegelijkertijd besloot het bedrijf om het interimdividend te schrappen en het dividend niet in cash maar in aandelen uit te keren. Door deze verwatering van het aandeel stuikte de koers van dit volksaandeel dramatisch ineen. De aandeelhouders voelden zich door de directie van Fortis zwaar op het verkeerde been gezet.

Terwijl de kritiek op het bedrijf toenam ging de toenmalige CEO Jean-Paul Votron doodleuk met vakantie. Het was de befaamde druppel die de emmer van de moegetergde aandeelhouder deed overlopen. Onder druk van de aandeelhouder en de publieke opinie moest Votron vertrekken, maar de kritiek bleef duren, omdat een andere hoofdrolspeler, Maurice Lippens, buiten schot bleef. Dan maar snel de financiële topman (CFO) opofferen om de gemoederen te bedaren, zal Lippens en zijn omgeving wellicht gedacht hebben. Over de vertrekpremie van de CFO hulde Fortis zich in nevels. Min of meer tegelijkertijd werd bekend dat de opvolger van Votron, Herman Verwilst, met een bedrag van vijf miljoen EURO naar huis zal worden gestuurd, mocht deze nieuwe CEO niet doen wat van hem verwacht wordt. Daarover dadelijk meer.
Het eerste wat de nieuwe CEO Verwilst vervolgens deed, was erkennen dat er in het verleden niet goed gecommuniceerd is geweest. Tevens beloofde hij plechtig meer openheid te betrachten.

Publiekelijk het boetekleed aantrekken als het terecht is, is prima, maar van de beloofde openheid kwam tot nu toe weinig in huis. Wel kondigde Verwilst aan om informatievergaderingen op te zetten in België en Nederland om de communicatie en het vertrouwen met de aandeelhouder te herstellen. Maar de boze belegger doorzag de truc. Hij was niet van plan om zich door deze schijnopenheid in slaap te laten wiegen. Geholpen door Test-Aankoop en Deminor drongen zij aan op een Buitengewone Aandeelhouders Vergadering(BAV), maar de nieuwe Fortis-CEO zag dat tot nu toe niet zitten. Het argument was dat de geplande informatievergaderingen veel effectiever zijn en dat die een BAV overbodig maken. “De aandeelhouders kunnen daar immers dezelfde vragen stellen als tijdens een BAV”, verklaarde een woordvoerster, waarmee ze in feite meteen het argument gaf om zowel een BAV als infosessies te organiseren. Beide initiatieven bijten elkaar niet. Meer voor de hand liggend is dat Fortis de confrontatie met de aandeelhouder via een BAV niet aan wil. Het zou wel eens pijnlijk duidelijk kunnen maken wie werkelijk verantwoordelijk kan worden gesteld voor al deze Fortis-ellende…

Intussen is er een nieuwe rel geboren. Fortis slaagt er niet in een afdoende verklaring te geven waarom de oprotpremie voor de nieuwe CEO, Herman Verwilst zo exorbitant hoog moet zijn. Temeer omdat hij in brede kringen als een tussenpaus wordt beschouwd. Waarom dan geen aangepast contract? Een woordvoerster van Fortis verklaarde dat men intern nog geen tijd had gehad om daarover na te denken. “Men had immers met andere prioriteiten af te rekenen”. Tja, je zou bijna denken dat twee nijpende problemen tegelijkertijd aanpakken kennelijk een beetje teveel hooi op de vork is voor een bedrijf dat de ambitie heeft om bij de wereldspelers te willen behoren…

Een goed imago komt te voet en vertrekt te paard. Wil Fortis snel uit de penarie komen rest het niets anders dan voor echte openheid te kiezen en te stoppen met de communicatie die de onderliggende lading niet dekt. Doe daarom onmiddellijk wat aan de exorbitante vergoedingen en houd de mensen die medeverantwoordelijk zijn voor de huidige stand van zaken bij Fortis niet langer uit de wind. Alleen op die manier kan Fortis erin slagen om op korte termijn komaf te maken met het huidige beeld van de graaicultuur en de achterkamertjespolitiek. Pas dan kan de basis worden gelegd voor de lange weg om het vertrouwen van de belegger te herwinnen.

Dit artikel verscheen eveneens op 7 augustus als opiniestuk in de Vlaamse krant De Standaard.

Regeert de leugen in Flanders Today?

2008-06-03T22:10:00.002+02:00

Heeft u op de Nederlandse tv wel eens naar De Leugen Regeert gekeken? Het is een programma over missers in de media, waarin de journalist over zijn misser ter verantwoording wordt geroepen. Soms krijg ik last van plaatsvervangende schaamte als ik zie in wat voor bochten sommige journalisten zich wringen om iets wat zo krom is als een hoepel, weer recht proberen te praten. Er is volgens mij geen beroepsgroep die zo slecht met kritiek kan omgaan als de journalistiek.

Eigenlijk is dat vreemd. Journalisten zijn mensen die voortdurend zaken in vraag stellen. Die, overigens volledig terecht, van alles en van iedereen volledige openheid verlangen. Die het doodnormaal vinden om bij mogelijke misstanden alles en iedereen ter verantwoording te roepen. Maar zodra ze zelf de plank misslaan proberen ze zich in allerlei bochten te wringen om maar niet met de billen bloot te hoeven gaan.

Ook vorige week zagen we daar een mooi staaltje van toen Derek Blyth, de Schotse hoofdredacteur van Flanders Today werd aangesproken op een aantal onwaarheden die onder zijn verantwoordelijkheid rond Brussel-Halle-Vilvoorde vorige week in zijn krant waren beland. Zo verwarde de journalist Franstalig verkiezingsdrukwerk met de officiële oproepingsbrief om te gaan stemmen. Die was in het Frans was gesteld en natuurlijk had dit officiële document in het Nederlandstalige landsgedeelte in het Nederlands gesteld moeten zijn. Nu lijkt deze vergissing op het eerste gezicht een futiliteit, maar als burgemeesters hiermee bewust de taalwet overtreden en dat in een gebied waar de communautaire spanningen tussen Franstaligen en Nederlandstaligen tot bijna een kookpunt zijn beland, dan is dat eerder een provocatie.

Op deze feitelijke onjuistheid door medewerkers van de bevoegde minister Geert Bourgeois aangesproken, richtte meneer Blyth zijn toorn eerst op de minister zelf. Die zou van zijn krant een soort Pravda willen maken, waardoor hij zelfs, aldus sommige krantenberichten, zou overwegen om zijn ontslag in te dienen. Daarna zou hij door de minister op een onsympathieke manier de les zijn gelezen en dat op een wijze waarop adverteerders zich tegen redacties keren als die iets onwelgevalligs hebben geschreven. Vreemd genoeg laat kort daarop de omgeving van de minister weten dat er niet eens direct contact zou zijn geweest tussen beide heren.

Wie hierover de waarheid spreekt is eigenlijk niet eens zo belangrijk. Maar wat wel vaststaat is dat Flanders Today de feiten onjuist heeft weergegeven. In plaats van dit ruiterlijk toe te geven, roept hoofdredacteur Blyth dat zijn journalistieke onafhankelijkheid wordt aangetast. Of met deze foutieve berichtgeving de beeldvorming van Vlaanderen wordt aangetast, daarover zwijgt hij in alle talen.

Iedereen kan fouten maken. Ook journalisten. Het zou meneer Blyth sieren als hij vorige week de hand in eigen boezem had gestoken en onomwonden zijn excuses had gemaakt naar de minister. De manier waarop hij de zaken nu heeft aangepakt gaat niet alleen ten koste van de geloofwaardigheid van zijn krant Flanders Today, maar ook ten koste van zijn eigen geloofwaardigheid.

Misschien dat hij beter de daad bij het woord voegt en toch ontslag neemt…

De VRT als PR-machine van het koningshuis

2008-05-29T14:12:00.006+02:00

Hoe bereidt de kroonprins zich voor op het Belgische koningschap? Op die vraag probeert het VRT-programma "Koppen" op 5 juni het antwoord te vinden. Een cameraploeg volgde kroonprins Filip bij werkvergaderingen en overleg met zijn medewerkers en tijdens economische missies in het buitenland. Ook van het dagelijks leven van de prins -voetballend met zijn kinderen in de tuin bijvoorbeeld- werden beelden geschoten.

"Er waart een nieuwe openheid door het paleis en wij waren de eersten die ervan konden profiteren", zegt Kris Hoflack, hoofdredacteur van "Koppen". Tijdens diezelfde persconferentie bedankte hij pr-man Cees Wijburg die het koningshuis mede zou hebben overtuigd om mee te werken aan de uitzending. Wellicht omdat dit goed zou zijn voor het imago van de prins. Dat is momenteel niet bar. Veel mensen zien hem als een eigenwijze, wereldvreemde, stijve hark die maar moeilijk met kritiek kan omgaan. Tijd dus om de programmamakers van de VRT erop los te laten om dat onwelgevallige imago wat bij te schaven.

VRT-anker Wim De Vilder die er in het dagelijks leven als mediatrainer heel wat op los schnabbelt- maar bij de VRT is dat geen punt- had een lang gesprek met prins Filip, zo stond op de nieuwssite van zijn omroep te lezen. Of zijn tips en trucs om de prins wat mediagenieker te laten overkomen geholpen hebben, zullen we pas op 5 juni kunnen zien. Maar wat we nu al weten is dat de VRT zijn geloofwaardigheid als onafhankelijke omroep op deze manier behoorlijk op het spel zet, vanwege de schijn als zou ze zich kritiekloos voor de publicitaire kar van het koningshuis laten spannen. Een schijn die nog versterkt wordt door tijdens de eigen VRT-persconferentie de betrokkenheid van een pr-man/imagospecialist te suggereren die als intermediair zou zijn opgetreden. Door dit ‘handige’ optreden krijgt niet alleen de geloofwaardigheid van de VRT een knauw, maar ook die van de kroonprins. Iedereen zal tijdens de uitzending op 5 juni ongetwijfeld extra kritisch naar hem kijken.

De makers van "Koppen" benadrukken dat de uitzending geen charmeoffensief van de prins is. Ze zijn zelf met het plan naar het paleis gestapt, zo verdedigen ze zich.

Of Kris Hoflack, hoofdredacteur van Koppen en zijn ankerman, Wim De Vilder, alias Guillaume De Schnabbelaere voor hun pr-activiteiten voor het koninklijk huis financieel vergoed worden, zullen we nooit weten. Maar wie gelooft die mensen nog?!?

Hoe het dus niet moet!

2008-04-21T13:36:00.004+02:00

De populaire Nederlandse nieuwsblog Geen Stijl met bijna meer dagelijkse hits dan een doorsnee Vlaamse kwaliteitskrant plaatste een ontluisterend interviewfilmpje met minister Ella Vogelaar op zijn blog.

Wellicht krijgt u na het bekijken van de beelden ook last van plaatsvervangende schaamte.
Aanleiding van het interview was dat haar departement Dig Istha, een bekende Nederlandse spindoctor of mannetjesmaker had ingehuurd om aan haar beeldvorming te gaan werken...

Maar waarom liep dit interview zo faliekant af voor de minister?

Ten eerste omdat ze zich van de domme hield over de benoeming van Dig Istha. Lieg nooit is niet voor niets de eerste les in het omgaan met de media. Daardoor manoeuvreerde ze zich onnnodig in een defensieve situatie.

Ten tweede klasseerde ze een legitieme vraag als een onbeschofte vraag, wat helemaal niet het geval was. De journalist sprong er als een bok op een haverkist bovenop door haar hiermee te confronteren.

Ten derde ging ze een pissing contest aan met de journalist. Vroeger had ik een Amerikaanse baas die me daar altijd al voor waarschuwde: ‘never ever have a pissing contest with a skunk’ zei die man altijd. Niet dat ik journalisten als skunks wil bestempelen, maar deze Rutger zat daar toch niet ver vandaan. Maar ook ministers moeten met dergelijke bijtertjes kunnen omgaan.

Ten vierde waar was haar voorlichter? Waarom greep die man niet in? Of was dat het mannetje dat op het einde van dit onwezenlijke incident er haast met een verontschuldigend stemmetje even tussendoor proberen te piepen?

Kortom nog veel werk aan de winkel voor Dig Istha. Niet alleen om de minister te leren hoe het wel moet, maar ook als het gaat om de organisatie van de communicatie met betrekking tot de mensen die de betreffende minister op het vlak van communicatie omringen.

Vedettenjournalistiek

2008-04-13T19:53:00.007+02:00

Wetstraatjournalist Bart Brinckman heeft samen met zijn collega’s een boek geschreven: De zestien is voor u, over het politieke gekonkelfoes dat is voorafgegaan aan Leterme I. Een knap stukje onderzoeksjournalistiek. Maar was dit nu werkelijk zo’n groot nieuws, temeer omdat het meeste enkele maanden eerder in zijn krant De Standaard uitgebreid aan bod was geweest?

Te oordelen naar de media-aandacht, zou men denken dat het inderdaad groot nieuws was. De avond voor de release van het boek zat Bartje Brinckman bij Phara om de natie van zijn boekje kond te doen, de volgende dag opende zijn krant De Standaard ermee over de hele voorpagina en ook de dagen erna was hij nauwelijks weg te branden uit de actualiteitenprogramma’s van de VRT.

Enkele maanden eerder had ook VRT-journalist Ivan DeVadder een boek geschreven: Het DNA van de Macht. Eveneens een boek waar je werkelijk niet omheen kan. Tenminste als je ziet wat voor media-aandacht zijn eigen VRT aan het boek gaf. Op Donna, Radio 1, ja zelfs in het journaal en in De Zevende Dag kreeg hij uitgebreid de ruimte om zijn boek voor te stellen. En dan hebben we het nog niet eens gehad over uitgebreide voorpublicaties op de VRT-site en jawel, alweer in De Standaard.

Af te meten aan de media-aandacht zou je haast denken dat deze twee gebeurtenissen na 9/11 waarschijnlijk de twee belangrijkste news items waren van de voorbije jaren.

Nee, het was niet omdat hun respectieve werkgevers onze Ivan en Bart zomaar een pleziertje te doen. Zo werken deze twee zichzelf verklaarde kwaliteitsmedia als de VRT en De Standaard niet…

Alleen bij de nieuwsdienst van de VTM hadden ze voor dit belangrijke nieuws geen aandacht. Had de VTM dan echt niet in de gaten dat ze door geen aandacht te besteden aan deze twee blaartrekkende publicaties van deze twee vedetten zijn kijkers ernstig tekort deed? Of hebben ze in Vilvoorde gewoon beter door wat wel en wat geen nieuws is…

De media zijn als kauwgomballen

2008-04-07T14:24:00.004+02:00

De krant brengt de leugens in het land, zei mijn oma vroeger. Ik heb de indruk dat ze steeds meer gelijk begint te krijgen. De media zijn al lang geen monsieur meer. Facts are sacred, comments are free, het adagium van een zichzelf respecterende journalist is een kreet die allang naar het museum is verhuisd. Want vandaag gaat het niet meer om de facts maar om “the effects”.

De media zijn kauwgumballen waarvan er zoveel mogelijk verkocht moeten worden. Waarom moet een woordvoerder van Greenpeace uitleggen dat het benzeen (nvdr: een benzineachtige stof die weliswaar giftig is bij inname, maar net als benzine redelijk snel verdampt) in een rivier een milieuramp van ongekende omvang betekent? Juist bij dit soort incidenten is Greenpeace scheidsrechter en partij dus volstrekt ongeloofwaardig. Was het TV-journaal niet beter op zoek gegaan naar een echte onafhankelijke expert die helder kan uitleggen wat de impact van benzeen op het milieu is?

Natuurlijk wel! Maar die persoon had natuurlijk minder spectaculaire uitspraken gedaan en zich aan de feiten gehouden. Maar feiten daar zit een eigentijdse journalist niet op te wachten. Die zijn niet goed voor de oplagen of de kijk- en luistercijfers…

Mediatraining en journalistiek

2008-03-27T22:55:00.004+01:00

Ze zijn er nog. Journalisten die een hekel hebben aan mensen die een goede mediatraining hebben gevolgd. Waarom eigenlijk? Meestal omdat ze denken dat gemediatrainde mensen alleen maar geleerd hebben hoe ze zo veel mogelijk mist moeten spuien of hoe ze onopgemerkt kunnen liegen. Maar dat is juist het laatste wat je in een persinterview moet doen en dat leer je dus niet in een goede mediatraining. “I never had sex with that girl”, beweerde Clinton tijdens de Lewinsky-affaire. Het kostte hem bijna de kop. Maar één van zijn illustere voorgangers Tricky Dick (Nixon dus) moest wél de handdoek in de ring gooien nadat pijnlijk duidelijk was geworden dat hij wel degelijk weet had van de afluisterschandalen, beter bekend als de Watergate affaire.

Het is normaal dat mensen trainingen volgen in onderhandelingstechniek of effectief vergaderen. Waarom zouden ze dan geen training volgen in het effectief omgaan met de media? Boeiend, kort, krachtig en toegankelijk een verhaal vertellen, levert alleen maar winnaars op. De kijker/luisteraar begrijpt waar het over gaat. De journalist/programmamaker heeft de juiste gast uitgenodigd die het kernachtig en toegankelijk kan verwoorden en last but not least; de persoon in kwestie zal ook tevreden zijn als zijn/haar partner achteraf zal zeggen: “schat, dat heb je vanavond bij Terzake weer eventjes helder en duidelijk gezegd.”

Het moet daarom maar eens afgelopen zijn met dat gezeur van journalisten als zouden mediatrainingen leiden tot saaiheid en eenheidsworst, zoals een bekende tv-persoonlijkheid mij eens verweet. Wat hebben journalisten er trouwens aan als iemand stijf van de zenuwen staat te hakkelen en te stotteren en ook nog non-verbaal precies die dingen doet die hij juist niet moet doen? Journalisten met verstand van zaken weten dat dergelijk gestuntel vaak ten koste gaat van de helderheid van de boodschap. U kent dat gevoel wel: het non-verbale gedrag van de geïnterviewde leidde zo af dat hetgeen hij te vertellen had me volledig is ontgaan.

Soms kan het wel vermakelijk zijn als iemand zich tijdens een crisissituatie zowel inhoudelijk als presentatietechnisch in allerlei bochten moet wringen. Maar dan is het functioneel. Bijvoorbeeld omdat de journalist de pijnlijke plek blootlegt. Als de geïnterviewde voor de camera dan niet stressbestendig is en zich door een terecht confronterende aanpak van de journalist van de wijs laat brengen, dan levert dat prima tv op. Daarom is bij een crisissituatie de verhouding journalist/geïnterviewde totaal anders dan bij een situatie waarin de journalist gewoon wat informatie van u wil hebben en u geacht wordt om die helder en beknopt te leveren.

Met andere woorden: meestal wil de journalist gewoon informatie, verpakt in een goed verhaal. Als de geïnterviewde dan nooit geleerd heeft hoe hij moet omgaan met de warmte van de lampen, de psychologie van de camera en de druk van een gestreste journalist, dan levert dat alleen verliezers op. Tenzij de journalist op zoek is naar vulling voor een blooperprogramma…

Vlaamse media hebben baat bij Mediakritiek.be

2008-03-17T16:56:00.003+01:00

Vlaanderen is een nieuwe groepsblog rijker met de veelbelovende naam Mediakritiek.be. Het is niet alleen een site voor journalisten. Ook surfers met een mening over mainstream media kunnen op Mediakritiek.be terecht. Mediakritiek.be is een initiatief van het Fonds Pascal Decroos en het kan volgens directeur Ides Debruyne een interessante bron van informatie worden voor iedereen die in de werking van de media is geïnteresseerd. Onderwerpen die aan de orde komen zijn: wat zijn de goede en de slechte punten van een reportage? Hoe reageert het publiek op een uitzending? Waarom kan een bepaalde methode, of waarom net niet?

Eerder dan massaal veel bezoekers aan te trekken wil Mediakritiek.be vooral kwaliteitsvolle bijdragen genereren. Daarbij wordt het debat niet uit de weggegaan. “We hopen dat de auteurs zowel de goede als minder goede kanten van die journalistieke projecten durven belichten”, zegt Ides Debruyne, “maar het is niet de bedoeling om te schieten op alles wat beweegt”.

Botte bijlen, daar is mediakritiek.be niet voor te vinden. Tegelijk mag af en toe wel eens het vlijmscherpe mes in een uitzending worden gezet via reacties op niveau, goed geargumenteerd, constructief en met kennis van zaken, zo staat te lezen op hun site.

Persoonlijk juich ik de komst van Mediakritiek.be toe. Als Nederbelg die al meer dan 20 jaar met media in België te maken heeft, vind ik dat er bij de gevestigde Vlaamse media een nogal sterk ons-kent-ons-gehalte heerst. De verzuiling in de media is weliswaar afgenomen, maar er lopen nog heel wat slippendragers rond die hun verborgen agenda belangrijker vinden dan hun journalistieke roeping. Er is vaak een gebrek aan kritische introspectie. Gefundeerde kritiek wordt eerder doodgezwegen in plaats van dat men er een debat over durft aan te gaan. Hopelijk kan Mediakritiek.be een bijdrage leveren aan een meer open debatcultuur in Vlaanderen. Zeker als men daar nog niet zo aangewend is, zal dat pijn doen, als Mediakritiek.be in zijn opzet zal slagen. Maar uiteindelijk zullen de media en de mensen die erin werken daar alleen maar baat bij hebben.

Is het groene imago van de boer terecht?

2008-03-09T16:34:00.003+01:00

Piet Vanthemsche is iemand die geen mediatraining nodig heeft. Als voormalig hoofd van het Voedselagentschap viel het me al op hoe hij kritische vragen op een empathische manier wist te beantwoorden, zonder rond de hete brij te draaien. De Boerenbond kan blij zijn dat ze deze great communicator heeft binnengehaald.

Het zit de boeren trouwens mee als het gaat om de beeldvorming. Tv-programma’s als Boer Zoekt Vrouw dragen daar mede toe bij. Daarin presenteren jonge boeren zich als ondernemers, als moderne leiders van KMO’s. Er wordt afgerekend met het oubollige imago als zouden boeren in zichzelf gekeerde eigenheimers zijn.

Ook op het vlak van milieu is de kritiek geluwd. Al staat de landbouwsector nog altijd op gespannen voet met de milieubeweging. Zo zegt de medegeïnterviewde landbouwer Marc Theunis afgelopen zaterdag in De Standaard dat hij vooral natuurbescherming als tegenstander ervaart. “Boeren verdedigen zich niet genoeg. We moeten altijd maar geven en we kunnen nooit nemen. Wij komen er altijd als de verliezer uit”. Piet Vanthemsche nuanceert deze uitspraak. Hij weet immers dat het vanuit communicatief oogpunt onjuist is om je als een verongelijkt kind op te stellen. Het is veel effectiever om bruggen te slaan. De dialoog te zoeken. Hij vult dan ook aan dat natuurbeheer, mits dat financieel vergoed wordt, perfect door de landbouw kan worden uitgevoerd. “Daarom moeten boeren en natuurmensen elkaar niet als vijand zien”.

Piet Vanthemsche heeft gelijk, alleen is de werkelijkheid vaak anders, zo ervaar ik regelmatig als burger die midden in agrarisch gebied tussen de boeren woont. Vaak bekruipt mij het gevoel dat boeren denken dat zij de enigen zijn die het op het platteland te vertellen hebben. Buitenstaanders zien ze als ongewenste indringers, een bedreiging, die op hun vingers kijken. Maar waarom is dat eigenlijk? Is het omdat sommige boeren op het milieuvlak er nog altijd een potje van maken? Ieder jaar wordt bij mij om de hoek weer een stukje van de oude zeedijk afgeploegd. Op sommige boerenerven staan oude autowrakken, liggen honderden oude autobanden, wapperen stukken landbouwplastic. En net naast de grenspaal aan de Belgische kant ligt jaar na jaar de mest naar het oppervlaktewater door te sijpelen, terwijl dat aan de Nederlandse kant verboden is. Lang leve Europa…

Momenteel heeft de landbouw het momentum van een positief imago mee. Maar er is een gezegde dat luidt: een goed imago komt te voet en vertrekt te paard. De uitdaging voor Piet Vanthemsche en de boerenbond zal er daarom vooral in liggen om ervoor te zorgen dat de landbouwers, andere plattelandbewoners en de milieubeweging elkaar niet als vijanden zien, maar als partners. Partners die een gezamenlijk belang hebben. Bijvoorbeeld dat een vitaal platteland in ieders belang is. Blijven de boeren met de hakken in het zand, dan zal het momentum van het groene imago dat hen momenteel te beurt valt, wel eens doorprikt kunnen worden.

Zijn journalisten een uitstervende soort?

2008-03-03T20:50:00.013+01:00

“De journalistiek is een ballon die doorprikt geraakt. Binnen 50 jaar zal het beroep van Journalist niet meer bestaan. Het vak van journalist is een concept dat stamt uit de tijd dat nieuws delen was voorbehouden aan een bevoorrechte klasse”, aldus Luc van Braeckel tijdens een spreekbeurt, georganiseerd door de netwerkvereniging Ecademy op 28 februari in Gent.

Luc Van Braeckel www.lvb.net is een van de bekendste en drukst bezochte bloggers in België. Volgens zijn overtuiging is micropublishing via journalisitieke blogs quasi evenwaardig aan de zogenaamde mainstream media. “Het vertrouwen in de klassieke media is aan het afnemen, omdat ze vaak meerdere belangen dienen. Kranten als De Morgen en De Standaard mogen niet tegen de schenen schoppen van adverteerders, de VRT is verantwoording verschuldigd aan de politiek, terwijl bloggers onafhankelijk zijn. Bloggers vormen meer en meer een belangrijke parallelle nieuwsbron, naast de gevestigde media. Bovendien hebben bloggers een belangrijke waakhondfunctie naar de gevestigde media”. Als voorbeeld verwees Luc Van Braekel naar de zogenaamde Rathergate-affaire. Dit hield in dat dankzij alerte bloggers CBS-news foutieve berichtgeving over Bush heeft moeten rechtzetten.

Nu zullen mensen als Peter Vandermeersch en Yves Desmet zich niet meteen zorgen hoeven te maken over het voortbestaan van hun kranten. Er zullen redacteuren blijven bestaan. Maar in hun rol als gatekeeper van informatie zullen ze ervoor moeten zorgen dat ze onafhankelijk en geloofwaardig zijn. Kritische nieuwsblogs zullen dat controleren en als het nodig is onterechtheden aan de kaak stellen. In die zin moeten de mainstream media blij zijn dat de weblogs meekijken. Het dwingt de klassieke media tot meer zorgvuldigheid en onafhankelijkheid en dat houdt hun geesten scherp.

Karaktermoord

2007-12-06T21:50:00.000+01:00

Wat is dat toch met de Waalse poltici? Als ze het inhoudelijk niet meer kunnen winnen, dan gaan ze maar op de man spelen. Maar niet alleen de Waalse politici, ook de Waalse media, doen er alles aan om de Vlaamse volksaard en de Vlaamse politici belachelijk te maken. Vooral de grootste politieke pleitbezorgers voor overheveling van de bevoegdheden, zoals Leterme, Van Deurzen en De Wever moeten het ontgelden. Ivan De Vadder had het deze week zelfs over karaktermoord toen de politieke tv-verslaggeving van zijn RTBF-collega’s in Terzake aan de orde kwam. Al zegt die RTBF-verslaggeving meer over het niveau van zijn Waalse collega’s dan over de kwaliteiten van laatstgenoemde Vlaamse politici.

Wat is dat toch met die Vlaamse politici? In plaats van als één Vlaams front de eenheid te bewaren stonden er het voorbije weekend heel wat klaar om met de beschuldigende vinger naar Leterme en zijn kartelpartner te wijzen toen hij definitief de handdoek in de ring wierp. “Leterme is een aannemer die iemand een huis belooft, maar vergeet de fundamenten te leggen”, sneerde Louis Tobback in De Tijd.

Waarom vormden de Vlaamse partijen niet één front en maakten ze niet eensluidend duidelijk aan de Walen dat niet Leterme en cs., maar Madam Non de oorzaak was van de mislukte onderhandelingen? In plaats daarvan sloofden vooral de SPa en Vld zich uit om de zwartepiet bij Leterme te leggen.

Vinden dergelijke partijen hun eigen kortstondige partijpolitieke belangen belangrijker dan het landsbelang, of zijn ze zo verzuurd door hun verkiezingsnederlaag dat ze niet meer de juiste afwegingen kunnen maken? Het kan natuurlijk ook zijn dat ze nog niet in de gaten hebben dat België geen eiland meer is? Dat de wereld om ons heen verandert, zich aanpast aan de uitdagingen van de 21e eeuw? Dat dit land alleen zijn welvaartspeil zal kunnen handhaven als het anders wordt georganiseerd? Of hebben deze politici gewoon gebrek aan lef om de mensen in ons land te confronteren met problemen als de vergrijzing, de globalisering en dat het ondenkbaar is het sociale systeem in de huidige vorm te handhaven?

Nee, in plaats daarvan gaat het, ook al is het land in een crisis, om platte machtspolitiek. En die politici die hun rug recht hebben proberen te houden, die alles hebben gedaan om tot een compromis met de Walen te komen, die de toekomst van dit land belangrijker vinden dan de sleutels van de Wetstraat 16, die worden intussen met pek en veren beladen. Tegelijkertijd wil de ironie dat de verliezers van de verkiezingen met de pluimen dreigen te gaan lopen als we de populariteitsopiniepeilingen moeten geloven.

Ook al heb je als politicus de verkiezingen verloren en doet het pijn de verworven macht prijs te geven, ga in je communicatie niet op de man spelen of ongefundeerde kritiek leveren. Daarmee voer je de antipolitiek. De meeste mensen zijn niet dom en voelen haarfijn aan dat zo’n houding vooral dient ter eigener eer en meerdere glorie. Maar hoe was ook weer? Krijgt ieder land niet de regering die het verdient...?

De kloteklantervaring bij Renault België

2007-11-15T14:14:00.000+01:00

Kent u Egbert Jan van Bel? Tijdens de boekenbeurs ontmoette ik hem. Hij is de auteur van Kloteklanten, een heel aardig boekje dat onlangs door Kluwer werd uitgegeven. Door het enorme succes, waarschijnlijk veroorzaakt door het hoge herkenbaarheidsgehalte van de door hem opgetekende kloteklantervaringen, zal het boek ook in andere Europese landen worden uitgegeven, zo vertrouwde hij me toe.

Toen ik het boekje gisteren doorbladerde, las ik o.a. dat Nissan had berekend dat een doorsneekoper in zijn leven ca. 250.000 dollar uitgeeft aan auto’s. Nissan ontdekte ook dat als een klant tevreden is met zijn Nissan hij waarschijnlijk vijf extra klanten binnenbrengt. Dat brengt het totaal aan inkomsten via één klant op 1,5 miljoen dollar. En daar zitten dan nog niet de inkomsten bij die door die vijf nieuwe klanten worden binnengebracht. Zoveel kost dus in potentie het verlies van één enkele klant.

Ik moest onmiddellijk terugdenken aan mijn ervaringen die ik deze zomer met Renault België had opgedaan. Voor mijn zoon die binnenkort zijn rijbewijs hoopt te halen, kocht ik in Frankrijk een nauwelijks gebruikte klassieke Renault 4 in excellente staat. Toen ik de auto in verband met het invoeren in België ter keuring aanbood, bleek het chassisnummer niet goed leesbaar. De autokeuring verzocht mij het nummer opnieuw te laten inslaan. Dat kon bij de plaatselijke Renaultverdeler, die daartoe weliswaar niet zelf bevoegd was, maar die zou voor deze klus de homologatiedienst van Renault België inschakelen.

Ca. twee weken later kreeg ik bericht dat het nummer opnieuw was ingeslagen, maar wat bleek? De homologatiedienst had ontzettend zitten knoeien. Men had het nummer meermaals proberen in te slaan, het vervolgens weer onleesbaar gemaakt door er sterren op te slaan. Uiteindelijk had men het bij het rechter achterportier (normaal staat het bij dit type auto bij het rechter voorportier) het nummer ingeslagen.

Ontevreden over deze wanprestatie probeerde ik te achterhalen waarom de homologatiedienst er zo’n zooitje van had gemaakt. Ook wilde ik duidelijk maken dat ik voor dit knoeiwerk geen 150 Euro wenste te betalen.
Maar in plaats van gewoon het eigen ongelijk te erkennen, wrong men zich liever in allerlei drogredenen. Uiteindelijk besloot ik me maar te richten tot de marketingdirecteur van Renault België die ik de volgende simpele vraag stelde:
Als u in mijn schoenen zou staan en uw homologatiedienst zou dit soort brolwerk (zie eerdere briefwisseling en bijgaande foto’s) afleveren zou u dan een tevreden klant zijn?
Ook na een herinneringsmail, bleef het zowel bij de klantendienst, als bij de marketingdirecteur oorverdovend stil. Wel kreeg ik enkele weken later een herinneringsfactuur van de plaatselijke Renaultverdeler waar ik de auto had afgeleverd. Maar omdat die niet rechtstreeks verantwoordelijk was voor het gepruts van Renault België heb ik de verdeler een vriendelijk briefje gestuurd. Daarin vroeg ik begrip waarom ik de factuur terzijde heb gelegd en tevens sprak ik de hoop uit dat Renault België jegens zijn verdelers wat meer loyaliteit aan de dag zou leggen in plaats van ze op te zadelen met een probleem dat ze zelf veroorzaakt had.

Klantencommitment begint bij de directie, zo schrijft Egbert Jan van Bel verder in zijn boek Kloteklanten. Misschien dat het toch eens tijd wordt dat niet alleen de klantendienst van Renault, maar ook hun marketingdirecteur dat boekje doorlezen…

Beste wie???

2007-10-31T10:35:00.000+01:00

Beste,
Heeft u er ook zo’n hekel aan als mensen u in het e-mailverkeer aanspreken met dat populistische woordje Beste? Als ik me goed herinner is het nu zo’n 5 jaar geleden dat deze trend begon en ze lijkt sindsdien niet meer te stuiten. Iedere dag ontvang ik e-mails die met Beste beginnen. Beste hier, Beste daar, overal is paardenhaar?

Zelfs al heb je net nog een diep persoonlijk contact gehad met iemand, het is onvoorstelbaar, maar waar om een uur of een dag later van diezelfde persoon een berichtje te ontvangen dat begint met Beste in plaats van Beste Piet of Beste Jan of wat je voornaam ook zijn mag. Nee, het afstandelijke Beste is alom aanwezig. Zelfs bij mensen van wie je het omwille van hun functie helemaal niet zou verwachten.

Zo had ik vorige week enkele malen intensief contact met een woordvoerder van een bekend politicus. We kenden elkaar al bijna een jaar en tijdens gesprekken noemden we elkaar constant bij de voornaam. Maar wie schetst mijn verbazing? Toen ik even later ter bevestiging van een informele afspraak een e-mail van deze bovenste beste meneer ontving, luidde de aanhef slechts Beste… Geen Beste Evert, of Beste heer Van Wijk, als hij dan toch wat formeler had willen houden. Neen, slechts enkel het koele en afstandelijke Beste vormde de aanhef van zijn mailtje.

Zowat onmiddellijk zakte mijn broek zowat tussen mijn knieën door deze onpersoonlijke en afstandelijke aanhef. Had die man dan werkelijk zo weinig gevoel voor verhoudingen? En dat nog wel van een woordvoerder. Iemand die de hele dag met communicatie bezig is. Iemand die met andere woorden de gevoelswaarde van woorden moet kennen?

Communicatie doe je niet alleen op inhoudelijk niveau, maar ook op relatieniveau. Hoe je dingen zegt of schrijft is vaak nog belangrijker dan wat je vertelt. Mensen die hun goede relaties alleen met het modieuze Beste aanspreken, moeten beseffen dat ze daarmee hun relatie onnodig tekort doen! Laten we daarom nu met z’n allen afspreken om het woordje Beste zonder enige toevoeging van naam of achternaam in de aanhef van mailtjes en memo’s naar de eeuwigheid te verbannen!

Paul D'Hoore alias Paultje Poen...

2007-10-08T19:14:00.000+02:00

Hij heeft de daad bij het woord gevoerd. Het VRT-beursgezicht Paul D’Hoore gaat een wekelijkse nieuwsbrief voor beleggers lanceren. De nieuwsbrief gaat Beurssucces heten en je kan je erop abonneren voor 125 Euro per jaar.

Paul D’Hoore, of misschien beter gezegd, Paultje Poen, wil natuurlijk zijn bekendheid te gelde maken, maar dat kan hij natuurlijk niet hardop zeggen. Daarom formuleert hij het in De Standaard als volgt: “Heel wat kijkers willen dat ik duidelijker mijn mening zeg, in plaats van alle pro’s en contra’s op een rijtje te zetten en de conclusies aan de kijker over te laten.

Deontologisch ziet hij daar geen problemen in. “Ik heb een goed huwelijk met de VRT als financieel-economisch journalist en blijf op tv gewoon mijn werk doen als voorheen. Maar of de VRT daar ook zo over denkt, is nog maar de vraag. Want hoe kan je op de tv enkel de pro’s & con’s geven, terwijl je in je nieuwsbrief een stuk verder gaat door duidelijk koop- en verkoopadvies te geven?

Een beursjournalist met twee petten op vraagt om geloofwaardigheidsproblemen en dat voelen ze kennelijk ook wel instinctief aan bij de VRT. Maar dat laatste wil nog niet zeggen dat Paul D’Hoore wordt teruggefloten. Paul geeft, net als heel wat andere journalisten die hun bekendheid aan de omroep te danken hebben, mediatraining. En dat doet hij niet voor een zak aardappelen… In landen waar de journalistiek zich serieus neemt is zoiets volstrekt ondenkbaar, al is het alleen maar om de schijn van belangenvermenging te voorkomen. Maar dit is België. Een land waar wel meer dingen niet zijn wat ze lijken. Waar de journalistiek wel vaker het kind met het badwater weggooit. Maar er zijn kennelijk ook bij de VRT twijfels gerezen over deze belangenvermenging die de onafhankelijke journalistiek ongeloofwaardig dreigt te maken. Eind deze week zal de omroep zijn verdict bekend maken. Zal het hom of kuit zijn of zal de VRT de geit en de kool sparen. Wordt dus ongetwijfeld vervolgd…

Prinses Mathilde niet zwanger van paleistuinman

2007-10-08T15:25:00.000+02:00

Lastig hè, journalisten die maar blijven doorzuigen en sensatie belangrijker vinden dan feiten. Zo las ik vorige week het volgende: “Hans Mariën, de woordvoerder van de Deutsche Bank kon desgevraagd niet de hand in het vuur steken dat niemand van de medewerkers van de bank zich schuldig heeft gemaakt aan racisme”.
Zo kun je iemand alles laten zeggen en dat zullen ze ongetwijfeld ook bij de Deutsche Bank hebben gedacht. Ook al vindt de woordvoerder van deze bank dat discriminatie absoluut ontoelaatbaar is.

Tja, sensatiezucht en deontologie staan in de journalistiek vaak op gespannen voet met elkaar. Het bovenstaande voorbeeld komt trouwens uit De Standaard van 4 oktober. Het artikel had als kop: Deutsche Bank ontkent racisme. Er had ook kunnen staan: Deutsche Bank beschuldigd van racisme. Dit was feitelijker geweest. Er is immers geen enkel bewijs dat de Deutsche Bank een racistisch beleid voert. De kop die nu boven het artikel staat suggereert dat de bank racistisch zou zijn, maar dat ze dat ontkent.

Hoe ver kunnen media daarin gaan? Eigenlijk kunnen ze dat tot in het extreme doorvoeren, zoals de pulpbladen dagelijks illustreren. Een voorbeeld: wat als een journalist naar de tuinman van het Lakense paleis stapt en hem vraagt of hij mogelijk de verwekker is van het vierde kindje dat bij prinses Mathilde momenteel in aantocht is? Naar alle waarschijnlijkheid zal de tuinman ontkennen. Maar net als bij de Deutsche Bank zal de journalist nu kunnen schrijven dat de tuinman desgevraagd ontkende de prinses te hebben bevrucht. Vervolgens zal boven het artikel de volgende kop prijken: Tuinman ontkent baby te hebben verwekt bij prinses Mathilde.

Het laatste voorbeeld is misschien wat ver gezocht en gelukkig mogen we blij zijn dat de media in België nog op een redelijk hoog peil staan. Maar ook in ons land moet de krant iedere dag verkocht worden. Een pakkende kop op de voorpagina, zelfs al dekt die de lading maar een klein beetje, is een realiteit waar we ook in ons land meer en meer rekening mee moeten houden.

Natuurlijk kan mediatraining een hoop ellende voorkomen. Maar zelfs als die woordvoerder van de Deutsche Bank een stevige mediatraining zou hebben gehad, is zo’n vraag knap lastig. Hij kan immers, ondanks allerlei antidiscriminatie-charters die de bank hanteert, geen absolute garantie geven dat een medewerker nooit eens in de fout zou gaan. Als je dan met een sensatiebewuste journalist te maken hebt, dan kan die het antwoord gemakkelijk uit zijn context halen en schrijven: “De woordvoerder kon desgevraagd geen garanties geven of het personeel van zijn bank niet discrimineert”.

Nu had een goed getrainde en door de wol geverfde woordvoerder de vorige vraag waarschijnlijk herkend als zijnde een hypothetische. Het was dan een stuk veiliger geweest als hij die vraag had afgedaan als zijnde een speculatieve vraag waarin dingen worden gesuggereerd die niet aan de orde zijn en dat het daarom niet opportuun is om op die vraag in te gaan. Maar een dergelijk antwoord was in deze omstandigheid wellicht nogal defensief overgekomen. Handiger ware het geweest als de woordvoerder met een tegenvraag had geantwoord. “Kan uw krant De Standaard met alle goede bedoelingen de absolute garantie geven dat niemand van uw medewerkers discrimineert?” De journalist had dan wellicht onmiddellijk de onredelijkheid van zijn vraag ingezien en de imagoschade zou vermoedeljk een stuk minder groot zijn geweest.

Het Vlaams belang en de Brusselse burgemeester

2007-09-11T22:36:00.000+02:00

Heeft burgemeester Thielemans van Brussel zich erin laten luizen door het Vlaams Belang of is het gewoon een ontzettend onhandige man? Het heeft er in ieder geval alle schijn van dat ook vanuit communicatief oogpunt hij de ene blunder op de ander heeft gestapeld door Filip De Winter en andere Vlaams Belangers zo hard aan te laten pakken in verband met de anti-islam betoging die hij verboden had.

Door de politie zo hard te laten optreden, trapte Thielemans juist viervoets in de publicitaire valkuil die Het Vlaams Belang had gelegd. Het gevolg was dat hij nog eens in de verdediging werd gedrukt en een ‘verongelijkte Van Hecke en De Winter met verwarde haren, stropdassen op halfzeven en verfrommelde pakken als gevolg van het ‘politiegeweld’ een breed mediapodium kregen om verongelijkt hun standpunten van de daken te schreeuwen en duidelijk te maken wat voor een ondemocratische politiestaat België wel niet is.

Waarom heeft burgemeester Thielemans niet datgene gedaan wat het Vlaams Belang juist niet zou willen hebben: gewoon dat stelletje keettrappers van nog geen 150 personen compleet links hebben laten liggen. Maar in plaats daarvan liet hij de twee boegbeelden van het Vlaams Belang ostentatief in de boeien slaan. De camerabeelden werden gretig opgepikt en tot ver over onze landsgrenzen uitgezonden. Door een vijandige houding aan te nemen werd het Belang op zijn wenken bediend. Mission succesfully completed, zal Filip De Winter zeker gedacht hebben!

Waarom weet zo’n burgemeester daar niet handiger mee om te gaan? Een man met een dergelijke verantwoordelijkheid moet toch van tevoren in kunnen schatten dat de gekozen aanpak averechts werkt? Zonder het te willen, heeft hij niet alleen het Vlaams Belang een geweldige dienst bewezen, ook heeft hij laten zien hoe gebrekkig inzicht hij heeft in het managen van percepties. Het gevolg is dat hij nog maar eens tot ver over onze landsgrenzen ons land nog maar eens te kak heeft gezet. Maar een schrale troost is wellicht dat ons imago door de huidige communautaire twisten in Europa toch al naar de vaantjes was.

U zingt vals in de auto

2007-09-04T16:50:00.000+02:00

U zit alleen in de auto, want u zingt vals… Of u rijdt links, want rechts wordt u wagenziek…Met dit soort cryptische teksten op grote reclamepanelen langs de autosnelwegen probeert mobiliteitsminister Landuyt het leven van de automoblist wat op te leuken. Probeert, want in bijna alle gevallen slaan de slogans als de bekende tang op een varken. Kan iemand die man eens vragen of hij wat zorgvuldiger kan omspringen met de centen van de belastingbetaler? Want dat laatste vergeten we vaak. Dit soort opgeleukte onzin die hij op die reclameborden laat zetten, wordt waarschijnlijk niet geheel belangeloos uitgedacht door een communicatiebureau dat waarschijnlijk groot is geworden met slogans als Rijmen En Dichten, Zonder Je Hemd Op Te Lichten… Maar voor ons als belastingbetaler is dit een soort klapsigaar uit eigen doos.

Intussen stel ik me de vraag of Landuyt met deze in zijn onnozelheid excellerende campagne wel de juiste prioriteiten stelt? Zeker als je vandaag in het nieuws hoort dat de nieuwe voorrangsregels voor verkeer van rechts nauwelijks bij de automobilisten bekend zijn. Zelf had ik de voorbije maanden al een paar bijna-ongelukken, omdat de verwarring bij mijn medeweggebruikers totaal was. Ik zou daarom meneer Landuyt willen oproepen om de juiste prioriteiten te willen stellen en hem bovendien het volgende ongevraagde advies willen meegeven: de volgorde is niet de voorrangsregels veranderen en als alles vierkant loopt gaan uitleggen hoe het wel moet, maar juist andersom. Besturen is vooruitzien, maar zelfs voor bestuurders is dat niet altijd even evident…

Hoe geloofwaardig Zijn Belga en het ANP?

2007-07-03T10:50:00.000+02:00

Zou u een krant geloven die grotendeels door een commercieel PR-bureau in elkaar wordt gestoken? Een PR-bureau dat voor het luttele bedrag van 272 eurootjes uw persberichtje naar de aandeelhouders stuurt, in dit geval o.a. de grote kranten? Dat voor 51 eurootjes extra er ook nog een fotootje bij doet? Een bureau dat in tijden van crises u helpt hoe u uw crisiscommunicatie het beste kan aanpakken en als de nood echt hoog mocht zijn u bovendien een mediatraining geeft? Het kan allemaal, want de vroegere persagentschappen als Belga en ANP zijn sinds enkele jaren flink de commerciële toer op. Onder het mom de boot niet te missen in het informatietijdperk zijn Belga en ANP snel bezig zich te ontwikkelen naar een full service pr-bureau.

Dat ze daarmee in dezelfde vijver vissen als menig pr-bureau is een andere zaak. Maar in hoeverre staat deze ontwikkeling niet haaks op de missie van de persagentschappen? Het persbureau Belga zegt dat zijn kwaliteit op twee pijlers rust: betrouwbaarheid en snelheid en ook dat gezien de rol van een nationaal persbureau, het vanzelfsprekend is dat Belga een onafhankelijke positie inneemt tegenover elke machts- of drukkingsgroep.

Misschien wel om de eventuele kritiek van partijdigheid voor te blijven, hebben de drie grote Nederlandse kranten onlangs hun participatie in het ANP verkocht. Maar in België blijven de kranten meerderheidsaandeelhouder.

Ook Leo van Dorsselaer van de nieuwsbrief 6 minutes Business, stelde zich hierover recent vragen. “Om zijn dienst aan te prijzen wijst Belga er zelfs op dat het mogelijk is ‘uw persbericht rechtstreeks tussen de nieuwsberichten te plaatsen’ en ook dat het uw mediabereik kan vergroten dankzij de jarenlange media-ervaring van het persbureau. Dit alles staat wel erg haaks op de missie van Belga". Van Dorsselaer legt hier de vinger op de gevoelige plek. Want hoe gaan de persbureaus commercie van nieuwswaarde scheiden? Wiens brood men eet, wiens taal men spreekt, zal Van Dorsselaer ongetwijfeld bedoeld hebben...

Dat Belga en ANP hiermee het gras wegmaaien voor de voeten van de pr-bureaus, is eveneens een terechte vaststelling van Van Dorsselaer. "Wellicht staan tal van pr-bureaus te trappelen om ook aandeelhouder van Belga te worden. Wanneer huurt Belga charmante huppelmeisjes in om de impact van zijn persberichten te verhogen?”

Dat Belga en ANP hun geloofwaardigheid ‘verkopen’ in hun ontembare drang om geld te verdienen moeten ze zelf weten. Maar wordt hiermee de argeloze nieuwsconsument niet volledig op het verkeerde been gezet? Die dacht bij het horen van de namen Belga en ANP dat hij te maken had met een onpartijdig en onafhankelijk persagentschap.

Nu wil ik nog niet zo ver gaan door te stellen dat Belga en ANP door de vermenging van commercie met redactie niet meer in staat zijn om hun geloofwaardigheid en onafhankelijkheid te waarborgen. Maar als ze hiermee doorgaan dan zullen ze spoedig op z’n minst de schijn tegen zich krijgen. Een imagoprobleem noemen ze dat. Perception is reality: als persagentschap met pr-bureau-aspiraties zouden Belga en ANP dat moeten weten…

Mediatraining en politiek

2007-06-12T14:16:00.000+02:00

Mediatraining en politiek

Voorafgaand aan de verkiezingen van zondag had ik samen met een politieke hoofdrolspeler die ik begeleidde heel wat videobanden bekeken van verkiezingsdebatten uit 2003 en 2004. Wat me is opgevallen, is dat de debatkwaliteit en de manier waarop de meeste politici met de media omgaan, aanzienlijk is verbeterd. De debatten waren overwegend helder. Niet alleen inhoudelijk, maar ook presentatietechnisch was het allemaal stukken toegankelijker.

Politici die nog niet beseffen dat de verkiezingsstrijd vandaag de dag op de tv wordt gestreden, kunnen hun lier beter aan de wilgen hangen. Wil je het vandaag de dag maken op Wetstraatniveau dan moet je kort, krachtig en met de nodige empathie kunnen uitleggen waar je voor staat en wat je toegevoegde waarde is voor de kiezersmarkt die je wilt aanspreken.

Nog niet zo lang geleden was dat anders. Heel wat politici hadden nog een zekere schroom om zich te laten trainen in het effectief geven van persinterviews en debattechniek. Het werd gezien als een teken van zwakte, want een politicus is toch per definitie iemand die goed moet kunnen communiceren? Mediatraining werd bovendien als iets defensiefs gezien. Ter voorkoming dat men onderuit gehaald zou worden, in plaats van beter begrepen te worden.

Het is daarom juist een misvatting dat politici tijdens een debat- of mediatraining leren om de vragen te omzeilen. Natuurlijk is het zo, zoals Verhofstadt zich in de marge van een interview met Phara De Aguirre had laten ontvallen, dat hij zijn overtuiging langs de journalist kwijt wil, ook al is daar niet naar gevraagd. Maar mediatrainers die hun klanten leren om vooral de vragen te omzeilen, die doen hun werk niet goed. Het is juist zaak dat je ze leert om eerst zo helder mogelijk te antwoorden om dan pas naar de voorgenomen boodschap te gaan. Want politici die geen antwoord geven zijn rond-de-pot-draaiers en daar heeft de kiezer een broertje aan dood.

Natuurlijk is antwoord geven niet altijd mogelijk. Maar dan zijn er talloze acceptabele manieren om niet ontwijkend over te komen en die een goede mediatrainer (bijna) iedereen kan aanleren.

Een goede media- en debattraining levert eigenlijk alleen maar winnaars op: de studiogast want die wordt begrepen, de journalist want die heeft de juiste persoon uitgenodigd die het kort en krachtig kan uitleggen en… natuurlijk de studiogast zelf. Want als die na afloop thuiskomt en hij krijgt te horen dat hij het toch maar eventjes duidelijk heeft uitgelegd, dan is dat toch ook heel plezierig…

De hoofddoek en het wij/zijgevoel

2007-06-03T11:14:00.000+02:00

De hoofddoek dient vooral om de eigen identiteit te onderstrepen, is een veel gehoord argument. Anders gezegd: het moet het wij- en zijgevoel benadrukken!
Maar juist door dit wij- en zijgevoel te cultiveren vergroot je de kloof tussen autochtoon en allochtoon en is er juist heel wat ellende in deze wereld. Niet alleen nu, maar ook in het verleden.

Neem nu bijvoorbeeld de holocaust. Doordat tijdens WOII de Denen weigerden om in het wij- en zijgevoel tussen Denen en Joden mee te gaan, zijn er in de tweede wereldoorlog in Denemarken slechts 116 Joden (1%) omgekomen. In België was dat 26.000 (40 %) en in Nederland zelfs 102.000 (73%).

Dit lage percentage heeft vooral te maken met de homogene maatschappij in Denemarken waarin geen onderscheid wordt gemaakt tussen wij en zij. De Joden werden door de Denen als Denen beschouwd en daar bleven de Duitsers met hun 'fikken' vanaf. Dit in tegenstelling tot Nederland. Daar had je destijds nog volop de zuilen (katholiek, protestant, gereformeerd, joden, enz.) met onderlinge competitie en na-ijver. Kortom veel wij/zij-gevoel. Door met de Duitsers te collaboreren kon men in Nederland zo gemakkelijk een lastige groep buitenbeentjes, zoals de joden door velen gepercipieerd werden, ‘overboord’ zetten...

Ook vandaag de dag accepteren de Denen niet dat allochtonen niet willen integreren. Mocht u het (nog) niet weten? Terwijl wij hier in Vlaanderen nog volop in de ontkenningsfase zitten, heeft Denemarken intussen al enkele jaren als eerste Europese land strenge regels ingevoerd om misbruik van asielrecht en het gepamper van moslims die niet willen integreren te ontmoedigen. Laten we daar een voorbeeld aan nemen en ophouden met “politiek correcte” discussies over het al dan niet toestaan van hoofddoeken in representatieve overheidsfuncties. Dit vergroot alleen maar de kloof tussen wij en zij.

Denen zijn een gastvrij en tolerant volk. Geen navelstaarders, maar met de blik op de wereld gericht. Je kan ze zeker geen xenofobie verwijten. Maar ze accepteren niet dat nieuwkomers niet willen integreren in de Deense maatschappij. Denen zien hun maatschappij als een homogeen geheel waarin voor iedereen dezelfde spelregels gelden. Voor groepen die niet integreren of zich in de onbegrepen slachtofferrol willen wentelen is geen plaats, want dan creëer je juist dat wij- zij-gevoel.

Vlaanderen heeft geen debatcultuur

2007-05-27T12:49:00.000+02:00

Niet alleen slaapverwekkend, maar ook van erbarmelijk slechte kwaliteit. Zo zou ik de debatten van vooral de mindere politieke goden op Terzake 07 willen bestempelen. De kersverse SPA-madam Van Broeckhoven had het over ‘ze' in plaats van over 'onze' toen ze het over de standpunten van haar eigen partij had. De CD&V-superpadvinder Rudi Verhoeven raakte het spoor volledig bijster toen hem gevraagd werd wat hij van de communautaire splitsing van de gezondheidszorg vond. VLD-minister Karel De Gucht verloor zijn kalmte toen Pieter De Crem hem nogmaals inwreef dat Paars volledig gefaald heeft als het om Justitie en Financiën gaat, enzovoort. Nee, Vlaanderen heeft geen debatcultuur.

Hetzelfde geldt voor de weblogs als je die vergelijkt met die in Nederland. Dat het er in de Vlaamse blogsfeer heel wat minder provocerend aan toe gaat dan in de Nederlandse is misschien wel te wijten aan de gereserveerde houding van de gemiddelde Vlaming. Of om met de woorden van de Vlaamse Blogdeskundige Van Braekel te spreken: "de Vlaming heeft wellicht een gemoedelijker vorm, wil eerder charmeren dan provoceren in vergelijking met de Nederlander".

Als Van Braekel bedoelt dat Vlamingen grote moeite hebben om het beestje bij de naam te noemen, of zoals ze zelf zeggen: een kat een kat te noemen, eerder dan Nederlanders de neiging hebben rond de hete brij heen te draaien (rond de pot te draaien) in plaats van het debat aan te gaan, dan heeft hij gelijk. Daarom zijn mensen als Theo Van Gogh, Ayaan Hirshi Ali en wellicht ook Dedecker in Vlaanderen ondenkbaar.

Vlamingen krijgen al vanaf de basisschool met de paplepel ingegoten dat ze moeten zitten en zwijgen, in plaats van voor hun mening uit te komen. Meningsverschillen worden er meestal met de mantel der liefde bedekt of gewoonweg doodgezwegen.

Kortom: er is een Vlaanderen een chronisch gebrek aan debatcultuur. Maar door problemen dood te zwijgen, niet bespreekbaar te maken of domweg te ontkennen, wil daarom nog niet zeggen dat ze niet bestaan. Sterker nog: als ze dan plotsklaps naar boven komen, is het vaak nog moeilijker om ze te kanaliseren...

Zijn vakbonden als dinosaurussen?

2007-05-18T10:20:00.000+02:00

De vaste baan, gaat eraan. Zo luidde de titel van een interessant boekje (originele titel Jobshift door William Bridges foto) dat ik ongeveer een kleine 10 jaar geleden las. Zijn boek in twee zinnen samengevat: repetitieve arbeid verdwijnt uit de Westerse wereld en daarvoor in de plaats komen taken met ho(og)ere toegevoegde waarde. Mensen zullen de kennis die daarvoor vereist is, aanbieden op die plekken waar er vraag naar is. Het komt er dan wel op aan dat mensen vaardigheden bezitten waar een markt voor is. Hebben ze die niet, dan moeten ze die ontwikkelen. Education Permanente…

Ik dacht aan dat boekje van William Bridges toen ik de voorbije dagen de wat kribbige reacties las van de vakbonden op het interview met Verhofstadt waarin hij pleit voor een herziening van de rol van de vakbond. Want als er iets nodig is, dan is het dat wel!

In de 19e en tot ver in de 20e eeuw waren vakbonden een goede zaak. Ze hebben veel sociaal onrecht verzacht. Maar die rol is momenteel grotendeels achterhaald. Als ze doorgaan op de manier waarop ze dat nu doen, verliezen ze hun bestaansrecht. Zeker als ze steun geven aan een kleine groep stakende brandweerlieden op de luchthaven die een miljoenenstrop veroorzaken, of als ze werknemersparticipatie afdwingen in kleine KMO’s waar niemand op zit te wachten. Of om als doorgeefluik te fungeren van stempelgeld waarmee de bond de misleidende indruk wil wekken dat zij de wilde weldoener is, terwijl de werkloze in feite een sigaar uit eigen doos gepresenteerd krijgt.

Als de vakbonden mee willen gaan met de tijd dan zouden CAO-onderhandelingen niet zozeer moeten gaan over het primaire loon, maar over loonruimte die geïnvesteerd zou moeten worden in bijvoorbeeld levensloopregelingen. Loon, of beter gezegd, beloningen, zouden moeten gaan over wat mensen kunnen, en aan hun bereidheid hun eigen vaardigheden te vergroten. Beloning wordt dan in feite een strikt individuele zaak. Zo wordt de werknemer een ondernemer van zijn eigen werk en dat is de nieuwe realiteit in de 21e eeuw.

Als de vakbonden zich op die terreinen zouden kunnen manifesteren, dan hebben ze nog bestaansrecht. Doen ze dat niet, dan bewijzen ze hun achterban geen dienst en behoren ze weldra net als de dinosaurussen thuis in het museum als uitgestorven soort…

Ambtenaren vervangen door computers?

2007-05-14T15:49:00.000+02:00

Misschien heeft u het ook gelezen, vorige week in de Gazet Van Antwerpen. Een veiligheidsmedewerker had het niet gepikt dat iemand zijn vrouw lastig viel tijdens een cafébezoek. Daarom had hij die stalker van zijn vrouw een oplawaai verkocht. Het leverde hem 17 jaar geleden een strafblad op en een boete van 50 Frank. Maar dat is nog niet alles. Door een wetswijziging mogen veiligheidsmedewerkers geen strafblad meer hebben en wordt de man na 17 jaar trouwe dienst ontslagen.

Zijn werkgever stuurde hem een briefje waarin droogjes werd uiteengezet waarom hij niet meer gewenst was. Geen enkele poging deed de werkgever om tegen deze Kafkaiaanse toestand verzet aan te tekenen. Zonder slag of stoot zette hij zijn werknemer aan de deur. Ja, ze zijn er nog: werkgevers die overlopen van loyaliteit en sociale verantwoordelijkheid jegens hun personeel voor 17 jaar trouwe dienst…

In het artikel in de Gazet werd een reactie gevraagd van de ambtenaar van Binnenlandse Zaken op de vraag of de wet hier niet erg streng werd toegepast. Kort kwam die er op neer dat de ontslagen veiligheidsman inderdaad slachtoffer is geworden van deze nieuwe wet en dat het wel zielig is, maar de wet nu eenmaal de wet is en die moest worden toegepast…

Befehl ist Befehl, zo luidde ook het excuus van de Duitsers om hun wandaden tijdens Wereldoorlog II goed te praten. Zijn sommige ambtenaren dan werkelijk niet in staat om de wet te interpreteren in plaats van die als een blind paard toe te passen?

Als dergelijke ambtenaren werkelijk niet in staat zijn of in staat geacht worden om hun gezond boeren verstand te gebruiken bij de toepassing van de wet, wordt het dan geen tijd dat we ze vervangen door computers? Die worden ook niet geacht om te denken. En, ze zijn nog goedkoper ook…

De sympathieke middelvinger van Freya

2007-05-05T14:48:00.000+02:00

“Dit was geen verkiezingsstunt, maar een sympathieke middelvinger”, zegt vice-premier Freya Van den Bossche, nadat afgelopen week alle Vlaamse kranten een foto van haar afdrukte in een frivool zomerjurkje tijdens de 1 mei-viering. Haar schone benen en andere fraaie lichaamsdelen werden er subtiel mee geaccentueerd. Maar in tegenstelling tot wat de redactie van De Standaard vindt, heeft ze met dit optreden zichzelf geen dienst bewezen!

De twee Barten (Bart Brinckman en Bart Dobbelaere) wijdden aan de klederdracht van Freya - voor een kwaliteitskrant als De Standaard natuurlijk een wel heel bijzonder maatschappelijk relevante gebeurtenis (sic) - wel twee dagen achtereen een uitgebreid commentaar. Maar dat was kennelijk nog niet genoeg. Wellicht verblind door de mooie benen en vertroebelt door een teveel aan testosteron, besloot de krant de derde aaneengesloten dag Freya met haar optreden te catalogiseren als winnaar in de wekelijkse rubriek Winnaars & Verliezers.

“Mag ik dan nog mezelf zijn?”, reageerde Freya met de naïviteit van een dom blondje. “Als schepen van de stad Gent kon ik aantrekken wat ik wou. Als minister kan ik dat blijkbaar niet meer”, zo beklaagde ze zich.
Niet echt handig. Want als je door een opeenvolging van minder sterke optredens toch al een geloofwaardigheidsprobleem aan het krijgen bent, dan moet je dat niet nog eens versterken door als vice-premier minder gezagsvolle kledij aan te trekken. Zoiets doet onnodig afbreuk aan je decorum. Het versterkt in dit geval je imago van Blunder Babe en dat had Freya moeten weten.

Blijf altijd jezelf, is het eerste advies dat ik als mediatrainer altijd geef. Maar het aantrekken van aangepaste kleding heeft naar mijn overtuiging niets te maken met je anders voor willen doen. Wel heeft het te maken met het aanpassen aan de omstandigheden. En dat doet ieder mens al vanaf de geboorte. Net als die sollicitant die in bepaalde gevallen juist wel of juist geen stropdas omdoet, omdat dit zijn geloofwaardigheid én dus de kans op die baan kan doen vergroten. Tenzij hij natuurlijk zo ongelooflijk goed is, zo absolute klasse, dan speelt die das een mindere rol. Maar als je als redelijk nieuwbakken vice-premier in een Lolitha-jurkje uitspraken doet over het saaiheidsgehalte van Nederlandse politici, geassocieerd wordt met de stookoliefactuurblunders, dan weet ik niet of dit wel bijdraagt aan je geloofwaardigheid bij brede lagen van de bevolking…

Nu kan non-conformisme in kleding en houding aan de andere kant juist heel imagoversterkend werken. Maar, zo had u al begrepen, dan moet je eerst een heel stevige track record kunnen voorleggen. In die zin had ze beter een voorbeeld genomen aan Papa Van den Bossche. Vriend en vijand waarderen hem om zijn kennis en kunde. Zijn a-typische levenstijl wordt hem niet alleen graag vergeven, maar het krijgt dan ook iets sympatieks.
Daarom zou Freya beter eerst aan het volk laten zien dat haar grijze massa in dat mooie koppie van haar ook boven modaal is…

Crisis bij de crisiscommunicatiemanager

2007-05-01T14:50:00.000+02:00

Weer lag de communicatieadviseur Noel Slangen onder vuur van het weekblad Knack en weer werd het een nationale rel. Maar soms geldt ook voor een communicatieadviseur dat je beter je mond kan houden als je feitelijk geen nieuwe zaken hebt toe te voegen.

Als communicatieadviseur had meneer Noël begrepen dat je bij een slechte pers meestal een stevig mediaoffensief inzet. Maar zoiets is alleen zinvol als je relevante en nieuwe nieuwsfeiten kunt aandragen. Je moet met andere woorden een nieuwskatalysator hebben om de regie te herwinnen. Als je niks wezenlijker toe te voegen hebt dan het opstarten van een soort kliklijn waarin de vermeende aanstichters van de crisis op de korrel worden genomen zonder dat daar een stevige onderbouwing aan ten grondslag ligt, dan komt die boemerang keihard terug. Niet alleen bij meneer Noël zelf, maar ook bij zijn klant de VLD.

Wie stelt, moet bewijzen. Dat geldt voor Knack en dat geldt voor meneer Noël. Na het lezen van het Slangen-artikel in Knack kom ik tot de vaststelling dat dit weekblad de beweringen tegen hem onderbouwt met bronnen die veelal met naam en toenaam worden genoemd. Maar net als in een rechtzaak heb je getuigenissen à charge en décharge. Door alleen maar belastende getuigen aan het woord te laten kan er een beeld ontstaan dat bezijden de waarheid, of op zijn minst uit balans is.

Nu beweer ik voor alle duidelijkheid niet dat dit hier het geval zou zijn. Maar wat ik wel vaststel is dat meneer Noël zijn kant van het verhaal wel op een erg ongelukkige manier naar buiten brengt. Krijgt hij of wil hij daar geen platform voor bij het desbetreffende medium, in dit geval Knack, dan kan hij via andere media een mediaoffensief starten. Ik durf te wedden dat een telefoontje naar Terzake genoeg was geweest om ruimte te krijgen om voor het oog van de natie zijn visie op de feiten te geven.

Op zich was zijn optie om een eigen website in het leven te roepen nog niet zo’n gek idee. Meneer Noël had dan ongeknipt en onversneden zijn kant van het verhaal kunnen vertellen, zonder dat hij bang hoefde te zijn dat bepaalde zaken uit zijn context zouden worden gehaald. Maar opnieuw: dan moet hij wel met zinnige informatie, liefst relevante nieuwsfeiten komen in plaats van met schimmige verdachtmakingen waar geen bewijsvoering aan ten grondslag ligt.

Geschrokken door de vele negatieve reacties op www.meneerrik.be wordt meneer Noël door zijn persoonlijke aanvallen al snel tot de terugtocht gedwongen. Hij had het niet als klikwebsite bedoeld, maar eingenlijk de laakbare rol van de media aan de kaak willen stellen. Maar wie de media aanvalt, moet weten dat net zoals bij de meeste beroepsgroepen, de gelederen zich acuut sluiten. Prompt liet de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) weten de oorlog en de schadeclaim van meneer Noël tegen Knack te beschouwen als ‘een intimidatiepoging waarmee hij enkel de bedoeling heeft elke kritische persstem over hemzelf te fnuiken’. En met zijn website zou meneer Noël naar eigen zeggen een publiek discussieforum over journalistieke deontologie beginnen, terwijl daar volgens VVJ juist de Raad voor de Journalistiek voor werd opgericht.

Weer wordt meneer Noël in de terugtocht gedwongen. Hij betreurt de reactie van de VVJ en zegt nooit de bedoeling te hebben gehad de persvrijheid te beknotten. Maar dat is nog niet alles: ook zijn klant de VLD wordt in deze communicatie-ellende meegezogen. Zo schreef een lezer in De Standaard dat Bart Somers het vertrouwen behoudt in de ‘strategisch manager’, voor wie wetten of regels niet belangrijk zijn en die lijdt aan een sterk vervagend normbesef. Past zo'n man wel in het maatschappijbeeld zoals door Verhofstadt geschetst in zijn vierde burgermanifest?

Nu de rook wat is opgetrokken, blijft het afgezien van een aankondiging en een eerder ingezonden brief van meneer Noël naar De Morgen op www.meneerrik.be oorverdovend stil. Maar als dit je communicatiestijl is, dan kun je in zowel je eigen belang als dat van je klant de VLD, wellicht beter zwijgen…